Altersvorsorgedepot od 2027 roku – dopłaty, podatki i nowe zasady oszczędzania na emeryturę

Od 2027 roku w Niemczech zaczną obowiązywać nowe zasady prywatnego oszczędzania na emeryturę. Altersvorsorgedepot ma połączyć państwowe dopłaty, inwestowanie w fundusze i ETF-y oraz korzyści podatkowe w jednym produkcie. Sprawdź, kto będzie mógł z niego skorzystać, ile wyniosą dopłaty i które elementy reformy są już pewne, a które nadal zależą od ofert banków i instytucji finansowych. 

Czym jest Altersvorsorgedepot?

Altersvorsorgedepot to nowy model prywatnego oszczędzania na emeryturę, który zacznie obowiązywać w Niemczech od 1 stycznia 2027 roku i zastąpi dotychczasowy system w zakresie nowo zawieranych umów. Reforma została już przyjęta przez Bundestag i Bundesrat, dlatego jej wejście w życie jest przesądzone, a banki, brokerzy i ubezpieczyciele mają czas na przygotowanie odpowiednich produktów. 

Od 2027 roku nie będą już oferowane nowe umowy na starych zasadach Riester, choć wcześniej zawarte kontrakty będą mogły być nadal prowadzone. Zmiana wynika z wieloletniej krytyki dotychczasowego systemu, przede wszystkim z powodu wysokich kosztów, skomplikowanej konstrukcji produktów oraz obowiązkowej gwarancji kapitału, która ograniczała możliwości inwestowania na rynku. 

To nie będzie zwykły rachunek maklerski – państwowe wsparcie otrzymasz tylko wtedy, gdy wpłacisz pieniądze do produktu spełniającego ustawowe wymagania. Dostępne instrumenty zostaną ograniczone do określonych kategorii aktywów, a konkretną ofertę przygotuje bank, ubezpieczyciel lub inny certyfikowany dostawca.

Od 2027 roku pojawią się trzy główne warianty:

• Altersvorsorgedepot bez gwarancji – sam wybierasz dostępne fundusze i ETF-y,
• Standarddepot – prostszy produkt dla osób, które nie chcą samodzielnie układać portfela,
• produkt gwarantowany – z ochroną 80% albo 100% wpłaconych środków na początku wypłat.

W Standarddepot średnie roczne obniżenie wyniku przez koszty, czyli Effektivkosten, ma być ograniczone do 1%. 

Najważniejsza zmiana od 1 stycznia 2027 roku polega na rezygnacji z obowiązkowej gwarancji zwrotu wpłaconego kapitału, czyli Beitragsgarantie. Dzięki temu środki będzie można inwestować w fundusze i ETF-y o wyższym potencjale zysku. Trzeba jednak pamiętać, że większe możliwości inwestycyjne oznaczają także ryzyko spadku wartości oszczędności.

Ile wyniesie państwowa dopłata?

Maksymalna podstawowa dopłata wyniesie 540 euro rocznie. Jej wysokość będzie zależeć od Twojej własnej wpłaty, a nie od wysokości dochodu.

Mechanizm wygląda tak:

• za pierwsze 360 euro wpłacone w roku otrzymasz 50 centów za każde euro, maksymalnie 180 euro,
• za kolejne wpłaty do łącznej kwoty 1800 euro otrzymasz 25 centów za każde euro, maksymalnie 360 euro,
• aby otrzymać podstawową dopłatę, musisz wpłacić co najmniej 120 euro rocznie,
• na rachunek wpłacisz maksymalnie 6840 euro rocznie, ale dopłatą zostanie objęte najwyżej 1800 euro własnych wpłat.

Przykład: wpłacasz 150 euro miesięcznie, czyli 1800 euro rocznie. Państwo dopłaca 180 euro za pierwsze 360 euro oraz 360 euro za pozostałe 1440 euro. Na rachunek trafia więc 2340 euro, zanim uwzględnisz wynik inwestycji i koszty produktu.

”

Nie wpłacaj pieniędzy „na oko”. Ustaw stałe zlecenie, a pod koniec listopada sprawdź, ile łącznie trafiło na konto w danym roku – dzięki temu zdążysz uzupełnić brakującą kwotę i wykorzystać należną dopłatę, zamiast stracić jej część przez niedopłatę kilku euro. Szczególnie pilnuj tego przy nieregularnych dochodach i dopłacie na dziecko, bo wysokość wsparcia zależy od faktycznie wpłaconej sumy.

Jak działa dopłata na dziecko i bonus dla młodych?

Na każde dziecko możesz otrzymać do 300 euro rocznie, ale pełna kwota wymaga własnej wpłaty w wysokości co najmniej 300 euro. Za każde wpłacone euro do tego limitu przysługuje jedno euro Kinderzulage.

Jeżeli wpłacasz 1800 euro rocznie i masz jedno dziecko, łączna dopłata może wynieść 840 euro: 540 euro dopłaty podstawowej i 300 euro dopłaty na dziecko. Przy dwojgu dzieci wsparcie może wzrosnąć do 1140 euro.

Dodatkowo osoba, która na początku roku składkowego nie ukończyła 25 lat i spełnia pozostałe warunki, może otrzymać jednorazowy Berufseinsteigerbonus w wysokości 200 euro.

Kto będzie mógł skorzystać z Altersvorsorgedepot?

Prawo do dopłat otrzymają przede wszystkim osoby objęte niemieckim systemem ubezpieczenia emerytalnego, ale grupa uprawnionych zostanie rozszerzona.

Do systemu będą mogli należeć między innymi:

• pracownicy i osoby odbywające Ausbildung,
• minijobberzy, którzy nie zrezygnowali z obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego,
• rodzice w okresie uznawanym za czas wychowywania dziecka,
• osoby opiekujące się bliskim i spełniające ustawowe warunki,
• urzędnicy, sędziowie i żołnierze zawodowi po wyrażeniu zgody na przekazywanie danych,
• część przedsiębiorców i wolnych zawodów,
• obowiązkowi członkowie zawodowych systemów emerytalnych.

Dla samozatrudnionych ważny jest dodatkowy warunek. Osoba uzyskująca dochody z działalności gospodarczej zgodnie z § 15 EStG albo z określonych wolnych zawodów zgodnie z § 18 EStG musi złożyć niemieckie zeznanie podatkowe.

Jak Altersvorsorgedepot wpłynie na podatki?

W okresie oszczędzania nie zapłacisz na bieżąco podatku od wzrostu wartości inwestycji i dochodów pozostających w umowie. Podatek zostanie naliczony dopiero podczas wypłacania środków.

Własne wpłaty do ustawowego limitu oraz przysługujące dopłaty będzie można wykazać w zeznaniu jako Sonderausgaben. Finanzamt sprawdzi wtedy, czy odliczenie daje Ci większą korzyść podatkową niż same dopłaty. Jeżeli wyliczona ulga okaże się wyższa, możesz otrzymać dodatkową korzyść podatkową.

Nie zakładaj jednak z góry określonego zwrotu. Wynik zależy między innymi od Twojego dochodu, stawki podatkowej, sytuacji rodzinnej i pozostałych danych w deklaracji. Rozliczasz się samodzielnie? Dzięki aplikacji do rozliczeń Taxando przygotujesz i wyślesz prostsze zeznanie online. 

Jak będą wypłacane oszczędności?

Na początku okresu wypłat wybierzesz dożywotnią rentę albo plan wypłat trwający co najmniej do ukończenia 85 lat.

Dożywotnia renta zapewnia miesięczne świadczenie do końca życia. Plan wypłat daje większą kontrolę nad tempem korzystania z kapitału, ale po jego zakończeniu nie otrzymasz kolejnych pieniędzy. Niewypłacone środki z planu mogą być dziedziczone. Klasyczna renta dożywotnia co do zasady kończy się wraz ze śmiercią, chyba że umowa zawiera okres gwarantowanych wypłat.

Na początku fazy emerytalnej będzie można jednorazowo pobrać do 30% zgromadzonego kapitału bez utraty wsparcia. Wypłaty pochodzące z dotowanych wpłat będą opodatkowane według Twojej stawki podatku dochodowego obowiązującej w tym okresie.

Czy możesz wypłacić pieniądze z Altersvorsorgedepot wcześniej?

Zwykła wypłata przed emeryturą może oznaczać zwrot dopłat i przyznanych ulg podatkowych. Altersvorsorgedepot nie powinno więc zastępować rezerwy na nagłe wydatki.

Przepisy przewidują wyjątki, między innymi wykorzystanie środków na określone cele mieszkaniowe, wypłatę do 30% kapitału na początku okresu emerytalnego lub rozliczenie małego świadczenia. W pozostałych przypadkach wcześniejsze pobranie dotowanego kapitału może zostać uznane za szkodliwe wykorzystanie środków.

Zanim zaczniesz wpłacać, sprawdź, czy masz osobne oszczędności na utratę pracy, naprawę samochodu albo nieplanowany wydatek.

Co zrobić ze starym kontraktem Riester?

Nie musisz wypowiadać starego kontraktu Riester. Umowy zawarte przed 1 stycznia 2027 roku zachowają ochronę dotychczasowych zasad i mogą być dalej prowadzone.

Będziesz mógł również:

• pozostawić dotychczasową umowę bez nowych wpłat,
• przejść na nowy system dopłat w ramach starej umowy,
• zawrzeć nową umowę i zachować stary kontrakt,
• przenieść zgromadzony kapitał do nowego produktu.

Przeniesienie nie zawsze będzie korzystne. Mogą pojawić się opłaty za zmianę, nowe koszty zawarcia umowy albo utrata dobrej gwarancji zapisanej w starym kontrakcie. Porównaj koszty, gwarancje, czas do emerytury i poziom ryzyka, zanim podejmiesz decyzję.

Co jest już pewne, a czego jeszcze nie wiadomo o Altersvorsorgedepot od 2027 roku?

Pewne są data startu, mechanizm dopłat, zasady podatkowe i podstawowe warianty produktów. Ustawa została ogłoszona, a nowe produkty mogą być oferowane od 1 stycznia 2027 roku.

Potwierdzone są:

• dopłata podstawowa do 540 euro rocznie,
• Kinderzulage do 300 euro na dziecko,
• bonus dla młodych w wysokości 200 euro,
• maksymalna wpłata 6840 euro rocznie,
• brak bieżącego podatku od zysków w fazie oszczędzania,
• ochrona starych umów Riester.

Nadal otwarte pozostają konkretne opłaty banków, lista dostępnych funduszy i ETF-ów, daty uruchomienia ofert przez poszczególnych dostawców oraz faktyczne wyniki inwestycji. ING zapowiada produkt na start systemu, ale nie opublikował jeszcze pełnych warunków.

Przed wyborem sprawdź, czy produkt jest certyfikowany, ile kosztuje i jakie aktywa oferuje. Przy rozliczeniu rocznych wpłat zachowaj dokumenty od dostawcy i wprowadź je do deklaracji podatkowej. Taxando pomoże Ci przygotować zeznanie online, a przy bardziej złożonej sytuacji możesz skorzystać ze wsparcia doradcy.

FAQ

Czym jest Altersvorsorgedepot i od kiedy zacznie działać?

Altersvorsorgedepot to wspierany przez państwo rachunek do prywatnego oszczędzania na emeryturę, na którym środki mogą być inwestowane między innymi w fundusze i ETF-y. Nowe produkty będą mogły być oferowane od 1 stycznia 2027 roku.

Ile wyniesie państwowa dopłata do Altersvorsorgedepot?

Podstawowa dopłata wyniesie maksymalnie 540 euro rocznie. Pierwsze 360 euro własnej wpłaty zostanie objęte dopłatą w wysokości 50%, a kolejne wpłaty – do łącznej kwoty 1800 euro – dopłatą w wysokości 25%. Na dziecko będzie można otrzymać dodatkowo do 300 euro rocznie.

Kto będzie uprawniony do państwowych dopłat?

Z dopłat skorzystają między innymi pracownicy, osoby odbywające Ausbildung, wybrani minijobberzy, rodzice w okresie wychowywania dziecka oraz osoby opiekujące się bliskimi. Prawo do wsparcia otrzymają również określeni przedsiębiorcy, przedstawiciele wolnych zawodów i członkowie zawodowych systemów emerytalnych.

Czy samozatrudnieni będą mogli korzystać z Altersvorsorgedepot?

Tak, reforma rozszerza wsparcie na osoby osiągające określone dochody z działalności gospodarczej lub wolnego zawodu. Jednym z warunków będzie złożenie niemieckiego zeznania podatkowego za dany rok.

Jak Altersvorsorgedepot wpłynie na zeznanie podatkowe?

Wpłaty oraz przysługujące dopłaty będzie można wykazać jako Sonderausgaben. Finanzamt sprawdzi, czy wynikająca z odliczenia korzyść podatkowa jest wyższa niż otrzymane dopłaty, i w odpowiednim przypadku uwzględni dodatkową ulgę. Zyski pozostające na rachunku nie będą opodatkowane na bieżąco.

Czy w Altersvorsorgedepot będzie można inwestować w dowolne ETF-y?

Nie, dostępne będą wyłącznie instrumenty zgodne z ustawową listą dopuszczonych aktywów i ofertą konkretnego dostawcy. Oznacza to, że nie każdy ETF dostępny na zwykłym rachunku maklerskim musi znaleźć się w Altersvorsorgedepot. Pełne listy produktów nie są jeszcze znane.

Czy Altersvorsorgedepot gwarantuje zwrot wpłaconego kapitału?

Zwykłe Altersvorsorgedepot nie będzie zapewniało gwarancji kapitału, dlatego wartość inwestycji może zarówno wzrosnąć, jak i spaść. Dla osób oczekujących większego bezpieczeństwa mają być dostępne osobne produkty gwarantujące 80% albo 100% wpłat.

Ile będzie kosztować prowadzenie Altersvorsorgedepot?

Dokładne opłaty będą zależały od banku, brokera lub ubezpieczyciela i nie są jeszcze w pełni znane. W przypadku uproszczonego Standarddepot średnie roczne obniżenie wyniku inwestycji przez koszty, czyli Effektivkosten, nie może przekraczać 1%. Limit ten nie oznacza, że każdy wariant Altersvorsorgedepot będzie kosztował tyle samo.

Co stanie się z dotychczasowymi umowami Riester?

Umowy Riester zawarte przed 1 stycznia 2027 roku będą mogły być dalej prowadzone na dotychczasowych zasadach. Możliwe będzie również przejście na nowy system dopłat albo przeniesienie kapitału do nowego produktu bez zwrotu wcześniejszego wsparcia, choć zmiana może wiązać się z kosztami.

Kiedy można wypłacić pieniądze z Altersvorsorgedepot?

Okres wypłat rozpocznie się zasadniczo między 65. a 70. rokiem życia. Środki będzie można pobierać jako dożywotnią rentę albo w ramach planu wypłat trwającego co najmniej do ukończenia 85 lat. Na początku wypłat będzie można jednorazowo pobrać do 30% kapitału.