Kto musi złożyć zeznanie podatkowe w Niemczech?

O prawie podatkowym w Niemczech mówi się wiele – najczęściej to, że jest zbyt trudne. Nie ma w tym żadnej przesady – nawet zwykły obowiązek rozliczania się z podatku z Niemiec budzi wątpliwości u wielu osób i sprawia, że często w takich wypadkach sięgamy po pomoc doradcy podatkowego. Pracowałeś na terenie Niemiec? Zastanawiałeś się kiedyś, czy musisz złożyć zeznanie podatkowe w Niemczech? Kiedy dostarczenie deklaracji do urzędu jest obowiązkowe, a kiedy dobrowolne? W dalszej części wpisu dowiesz się najważniejszych informacji o rozliczaniu niemieckiego podatku. Zachęcamy do przeczytania i rozwiania swoich wszystkich wątpliwości.

Złożenie zeznania podatkowego w Niemczech – nie każdego to dotyczy

Składanie deklaracji podatkowej w Niemczech jest zajęciem żmudnym, które może powodować stres (zwłaszcza dla osób, które dopiero zaczynają się rozliczać). Warto jednak wiedzieć, że wiele osób nie podlega takiemu obowiązkowi. Obecna ustawa o podatku dochodowym (EStG) jasno rozróżnia sytuacje, w których zeznanie podatkowe należy złożyć do urzędu skarbowego, a kiedy składanie deklaracji jest całkowicie dobrowolne.

Nie każdy nie znaczy wszyscy, czyli obowiązek złożenia deklaracji podatkowej dla niektórych podatników

Jesteś legalnie zatrudniony w Niemczech? Uzyskujesz dochód ze stosunku pracy? W takim razie Twój pracodawca musi co miesiąc potrącać podatek od wynagrodzenia, który jest następnie odprowadzany do niemieckiego urzędu skarbowego. Co to oznacza w praktyce? Tyle że z podatkowego punktu widzenia wszystko jest zrobione automatycznie za Ciebie, przez co nie musiałbyś składać zeznania podatkowego.

Stąd też wielu pracowników uważa, że rozliczanie się z urzędem nie jest konieczne. W rzeczywistości jednak istnieją przypadki, w których niemieckie organy podatkowe podejrzewają, że odprowadzane składki na poczet podatku były zbyt niskie. W związku z powyższym urząd skarbowy może zażądać zwrotu podatku dochodowego.

”

Nie patrz na obowiązek rozliczenia tylko przez pryzmat tego, czy „pracowałeś na etacie”. W Niemczech o konieczności złożenia deklaracji często decydują drobne szczegóły z całego roku: zmiana pracy, krótki okres bez zatrudnienia, zasiłek chorobowy, dodatkowy dochód, inna klasa podatkowa albo zwykły list z Finanzamtu. Dlatego zanim uznasz, że temat Cię nie dotyczy, zbierz dokumenty za cały rok i sprawdź swoją sytuację punkt po punkcie — to pozwala uniknąć spóźnienia, stresu i niepotrzebnej korespondencji z urzędem.

Składanie zeznania podatkowego do niemieckiego urzędu – kiedy musisz to zrobić?

Musisz mieć świadomość tego, że niemiecki urząd skarbowy może, ale nie musi wysłać żądania o zwrot, dlatego też warto samemu dowiedzieć się tego, kiedy istnieje obowiązek złożenia deklaracji podatkowej. Zastanawiasz się, czy musisz rozliczyć z podatku się z urzędem? Poniższa lista z pewnością okaże się pomocna. Wszystkie przypadki, w których pracownik jest zobowiązany do złożenia zeznania podatkowego w Niemczech, są uregulowane we wspomnianej wcześniej ustawie o podatku dochodowym (§ 46 EStG). Kiedy więc masz obowiązek dostarczenia deklaracji?

• Dodatkowy dochód (Nebeneinkünfte) – jeśli uzyskałeś dodatkowy dochód (np. wynajem, zasiłki zastępujące wynagrodzenie, jak chorobowe, Elterngeld itp.) w kwocie powyżej 410 €, masz obowiązek rozliczenia się z urzędem skarbowym.
• Dochód z kilku źródeł (Steuerklasse VI) – jeśli równocześnie otrzymywałeś wynagrodzenie od kilku pracodawców, zwykle obowiązuje Cię klasa podatkowa VI, co automatycznie nakłada obowiązek złożenia deklaracji.
• Małżeństwo i kombinacje klas podatkowych – w przypadku małżeństw, gdzie wybrano kombinację klas podatkowych III/V lub IV/IV z faktorem, deklaracja podatkowa jest obowiązkowa, ponieważ mogą wystąpić różnice w podatku do zapłaty lub zwrocie.
• Dochód powyżej progu wolnego od podatku – jeśli Twój roczny dochód przekroczył w 2026 roku kwotę wolną od podatku (12 348 € dla osób samotnych, 24 696 € dla małżeństw), jesteś zobowiązany do złożenia deklaracji.
• Odprawa lub jednorazowe dochody (Fünftelregelung) – jeśli otrzymałeś odprawę, której opodatkowanie podlega korzystnej regule „jednej piątej” (Fünftelregelung), konieczne jest złożenie deklaracji.
• Samozatrudnienie – osoby samozatrudnione, prowadzące działalność gospodarczą lub posiadające dochód z freelancingu, muszą składać deklarację.
• Przeniesiona strata z lat ubiegłych – jeśli w poprzednich latach wykazano stratę podatkową (Verlustvortrag), a w bieżącym roku osiągnięto dochód, konieczne jest rozliczenie tej straty.
• Zmiany w życiu osobistym (śmierć partnera, rozwód, nowe małżeństwo) – jeżeli Twój małżonek zmarł, rozwiodłeś się lub zawarłeś nowe małżeństwo w tym samym roku, sytuacja podatkowa wymaga wyjaśnienia poprzez złożenie deklaracji.
• Dochód z inwestycji – jeśli uzyskujesz dochody z inwestycji, od których nie zapłacono podatku (np. powyżej Freibetrag), również istnieje obowiązek zgłoszenia tego w deklaracji.
• Dochody z zagranicy lub ograniczony obowiązek podatkowy w Niemczech – osoby mieszkające za granicą, które mają dochody w Niemczech i wystąpiły o nieograniczony obowiązek podatkowy, są zobowiązane do składania deklaracji.
• Emeryci – emeryci, których roczny dochód przekracza kwotę wolną od podatku (12 348€ dla osób samotnych i 24 696 € dla małżeństw), muszą złożyć deklarację podatkową.
• Minijob (603 €) – praca w ramach Minijobu z reguły nie wymaga składania deklaracji, chyba że istnieją inne dochody przekraczające wspomniane progi lub sytuacje (np. dochody z najmu).

Obowiązek rozliczenia się z podatku z urzędem w Niemczech dotyczy również urzędników służby cywilnej, u których zryczałtowana rezerwa na wynagrodzenie była wyższa o wcześniej przyznanych składek ubezpieczeniowych.

Osoby samozatrudnione, handlowcy oraz rolnicy muszą zawsze rozliczać się z niemieckim urzędem poprzez złożenie deklaracji podatkowej. Obowiązek może również wynikać z sytuacji, w której poproszono o obliczenie tzw. Einkommensteuer-Vorauszahlung (zaliczki na podatek dochodowy).

Obowiązek rozliczenia się z podatku z Niemiec – zrób to, gdy urząd tego żąda

Zdarzają się sytuacje, w których niemiecki urząd skarbowy żąda złożenia zeznania nawet wtedy, gdy żaden z powyższych warunków Cię nie dotyczy. Co wtedy zrobić? Przede wszystkim nie lekceważ takiego wezwania. Zgodnie z § 149 niemieckiej ordynacji podatkowej, czyli Abgabenordnung, obowiązek złożenia deklaracji powstaje również wtedy, gdy Finanzamt wyraźnie wezwie podatnika do jej złożenia. 

Listy przypominające z urzędu skarbowego w Niemczech warto potraktować poważnie, nawet jeśli wydaje Ci się, że nie masz obowiązku rozliczenia. Najlepiej od razu sprawdzić, czego dokładnie oczekuje Finanzamt i jaki termin wskazał w piśmie, ponieważ brak reakcji może prowadzić do ponagleń, kar lub oszacowania podatku przez urząd. 

Obowiązkowe czy dobrowolne rozliczenie? To warto ustalić na początku 

Obowiązkowe czy dobrowolne rozliczenie? To warto ustalić na początku

Przy rozliczeniu podatku z Niemiec najważniejsze jest ustalenie, czy masz do czynienia z obowiązkowym zeznaniem podatkowym, czy z dobrowolnym rozliczeniem. To rozróżnienie ma duże znaczenie, ponieważ wpływa nie tylko na terminy, ale też na ewentualne konsekwencje spóźnienia. Jeśli deklaracja jest obowiązkowa, urząd może naliczyć opłaty za zwłokę, odsetki albo wysłać ponaglenie jeśli złożysz niemieckie zeznanie podatkowe zbyt późno. Jeśli natomiast rozliczasz się dobrowolnie, zwykle chodzi przede wszystkim o odzyskanie nadpłaconego podatku.

W praktyce wiele osób nie ma obowiązku składania deklaracji, ale mimo to powinno rozważyć jej przygotowanie. Dotyczy to zwłaszcza pracowników, którzy ponosili wysokie koszty dojazdów, pracowali tylko przez część roku, zmienili pracę, mieli koszty leczenia, opieki nad dzieckiem albo prowadzili podwójne gospodarstwo domowe. W takich sytuacjach dobrowolne zeznanie może okazać się korzystne, bo pozwala wykazać wydatki i ubiegać się o zwrot podatku z Niemiec.

Dobrowolne składanie deklaracji podatkowej w urzędzie – kogo dotyczy i kiedy warto?

Jak już wspomnieliśmy, obecny system podatkowy w Niemczech przewiduje sytuacje, w których złożenie deklaracji nie jest obowiązkowe. Kto nie musi składać zeznania w urzędzie skarbowym? W przypadku gdy:

• osoba należy do I klasy podatkowej i otrzymywała dochód od jednego pracodawcy,
• osoba jest w związku małżeńskim lub zarejestrowanym związku partnerskim i należy razem z partnerem do kombinacji klas podatkowych IV/IV; otrzymywany dochód może być tylko pracowniczy.

Nie masz obowiązku złożenia zeznania podatkowego z Niemiec? Musisz wiedzieć o tym, że wciąż może być to opłacalne. Dzieje się to zwłaszcza wtedy, gdy możesz spodziewać się zwrotu podatku z Niemiec w związku ze szczególnymi okolicznościami takimi. Do takowych zaliczyć można m.in.:

• opłacone darowizny, podatek kościelny czy koszty opieki nad dziećmi,
• wydatki na usługi związane z gospodarstwem domowym,
• wysokie koszty samodzielnego leczenia,
• wydatki na pomoc domową,
• w przypadku, gdy nie uwzględniono zasiłku na dziecko w odliczeniu od wynagrodzenia,
• w sytuacji, w której osoby chcą ubiegać się o pracowniczy dodatek oszczędnościowy.

Złożenie zeznania podatkowego do urzędu w Niemczech – terminy

Każda osoba, która jest zobowiązana do rozliczenia się z niemieckim urzędem skarbowym, musi pilnować terminów składania deklaracji. W przypadku zeznania podatkowego za 2025 rok dokumenty należy dostarczyć do Finanzamtu do 31 lipca 2026 roku. Jeśli rozliczasz się z pomocą doradcy podatkowego lub organizacji pomocy podatkowej, termin wydłuża się do 1 marca 2027 roku. 

Jeśli złożenie deklaracji podatkowej w Niemczech jest dobrowolne, termin jest znacznie dłuższy. W takiej sytuacji podatnik ma zasadniczo 4 lata od końca danego roku podatkowego na przesłanie zeznania do Finanzamtu. Oznacza to, że dobrowolne rozliczenie za 2025 rok można złożyć najpóźniej do 31 grudnia 2029 roku. Po przekroczeniu tego terminu urząd może już nie przyjąć deklaracji, a podatnik traci szansę na ewentualny zwrot nadpłaconego podatku. 

Nie masz głowy do terminów składania deklaracji? A może wciąż nie jesteś pewny, czy musisz złożyć zeznanie do urzędu? Skorzystaj z pomocy naszego doradcy podatkowego z Niemiec w aplikacji Taxando i nie przejmuj się formalnościami – zapraszamy do kontaktu.