Niemiecka koalicja uzgodniła kierunek zmian w podatku dochodowym, które mają odciążyć przede wszystkim pracowników, rodziny oraz osoby o niskich i średnich dochodach. Planowana reforma przewiduje m.in. wyższą kwotę wolną od podatku, korzystniejsze progi podatkowe i większe wsparcie dla rodzin z dziećmi. Choć są to na razie ustalenia polityczne, mogą one istotnie wpłynąć na wysokość podatków i dochodów netto od 2027 roku.
Reforma podatku dochodowego – co uzgodniła koalicja?
Niemiecka koalicja rządowa osiągnęła polityczne porozumienie w sprawie zmian w podatku dochodowym. Zapowiadana reforma ma zmniejszyć obciążenia przede wszystkim osób osiągających niskie i średnie dochody, pracowników oraz rodzin z dziećmi. Łączna wartość planowanych ulg ma wynieść około 10 miliardów euro rocznie.
Pierwszy etap reformy ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku, natomiast pełne skutki zmian podatnicy mają odczuć w 2028 roku. Trzeba jednak podkreślić, że ustalenia koalicji nie są jeszcze obowiązującym prawem. Przed wprowadzeniem nowych zasad konieczne będzie przygotowanie projektu ustawy oraz przeprowadzenie całego procesu legislacyjnego. Konkretne kwoty mogą się więc jeszcze zmienić.
Najważniejszym celem planowanej reformy jest zwiększenie dochodu netto osób pracujących. Rząd chce osiągnąć ten efekt poprzez podwyższenie kwoty wolnej od podatku, zwiększenie ryczałtowych kosztów pracowniczych, złagodzenie progresji podatkowej oraz wprowadzenie dodatkowych korzyści dla rodzin.
Proste rozliczenie podatkowe w 12 minut?
Wybierz Taxando
Zmiany mają być realizowane w dwóch etapach – w 2027 i 2028 roku. Na ten moment znane są przede wszystkim wartości docelowe, które mają obowiązywać po pełnym wdrożeniu reformy.
| Planowana zmiana | Obecne założenie koalicji | Co oznacza dla podatnika? |
|---|---|---|
| Podstawowa kwota wolna od podatku – Grundfreibetrag | Docelowo około 12 900 euro w 2028 roku | Większa część rocznego dochodu nie będzie objęta podatkiem |
| Ryczałtowe koszty pracownicze – Arbeitnehmerpauschbetrag | Wzrost o 200 euro, do około 1 430 euro | Pracownicy będą mogli automatycznie odliczyć wyższą kwotę kosztów związanych z pracą |
| Kindergeld | Docelowo około 272 euro miesięcznie | Rodziny mają otrzymywać wyższe miesięczne świadczenie na dziecko |
| Kinderfreibetrag | Planowane podwyższenie | Większa ulga podatkowa dla rodziców, jeżeli okaże się korzystniejsza niż Kindergeld |
| Próg stawki 42% | Przesunięcie do 70 600 euro dochodu do opodatkowania | Najwyższa standardowa stawka zacznie obowiązywać przy wyższym dochodzie |
| Progresja podatkowa | Złagodzenie w przedziale od około 17 800 do 70 600 euro | Podatek w tym zakresie ma rosnąć nieco wolniej wraz ze wzrostem dochodu |
Ostateczna wysokość Grundfreibetrag, Kindergeld oraz Kinderfreibetrag zostanie ustalona dopiero w toku prac legislacyjnych, między innymi po opublikowaniu kolejnego niemieckiego raportu dotyczącego minimum egzystencji. Dlatego wartości 12 900 euro i 272 euro należy obecnie traktować jako planowane kwoty docelowe, a nie jako ostatecznie uchwalone limity.
Nie planuj jeszcze domowego ani firmowego budżetu na podstawie zapowiadanych kwot. Gdy pojawi się ostateczna ustawa, sprawdź nowe zasady na własnych danych – szczególnie jeśli prowadzisz działalność i płacisz zaliczki na podatek. W takim przypadku warto zaktualizować prognozę dochodu i, jeśli będzie to uzasadnione, wystąpić do Finanzamt o zmianę wysokości zaliczek, zamiast czekać na wyrównanie dopiero w rozliczeniu rocznym.
Wyższa kwota wolna od podatku
Zgodnie z politycznym porozumieniem Grundfreibetragma ma być podwyższana stopniowo i w 2028 roku osiągnąć około 12 900 euro. Z rozwiązania skorzystają zarówno pracownicy, jak i emeryci oraz osoby prowadzące działalność gospodarczą, o ile ich dochody są opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W praktyce samo zwiększenie Grundfreibetrag obniży podstawę opodatkowania. Nie oznacza to jednak, że każdy podatnik otrzyma zwrot w wysokości odpowiadającej całemu podwyższeniu kwoty wolnej. Faktyczna oszczędność będzie zależeć od wysokości dochodu, stawki podatkowej, sytuacji rodzinnej oraz pozostałych ulg i odliczeń.
Wyższe koszty pracownicze bez konieczności przedstawiania rachunków
Kolejną ważną zmianą ma być zwiększenie Arbeitnehmerpauschbetrag, czyli ryczałtowej kwoty kosztów uzyskania przychodu dla pracowników. Koalicja planuje podnieść ją o 200 euro – do około 1 430 euro rocznie.
Kwota ta jest uwzględniana przy opodatkowaniu wynagrodzenia nawet wtedy, gdy pracownik nie wykazuje indywidualnie poniesionych wydatków zawodowych. Oznacza to, że osoby, których rzeczywiste koszty związane z pracą nie przekraczają ryczałtu, mogą automatycznie skorzystać z wyższego odliczenia.
Jeżeli jednak podatnik ponosi większe wydatki – na przykład na dojazdy do pracy, prowadzenie podwójnego gospodarstwa domowego, szkolenia zawodowe, sprzęt lub wyposażenie domowego miejsca pracy – nadal może wykazać w deklaracji rzeczywiste koszty zamiast korzystać wyłącznie z ryczałtu.
Łagodniejsza progresja podatkowa
W Niemczech podatek dochodowy jest progresywny. Oznacza to, że wraz ze wzrostem dochodu zwiększa się również stosowana stawka podatkowa. Koalicja planuje spłaszczenie przebiegu progresji dla dochodu do opodatkowania od około 17 800 do 70 600 euro.
Jednocześnie stawka 42% ma pozostać bez zmian, ale będzie stosowana dopiero po przekroczeniu 70 600 euro dochodu do opodatkowania. Dzięki temu część podatników o średnich i wyższych dochodach ma później wejść w najwyższy standardowy przedział podatkowy.
Rodziny z dziećmi mają zyskać najwięcej
Jednym z głównych założeń reformy jest zwiększenie wsparcia dla rodzin. Kindergeld ma zostać podwyższone w dwóch etapach i w 2028 roku osiągnąć prawdopodobnie 272 euro miesięcznie na dziecko. Równolegle zwiększony ma zostać Kinderfreibetrag, czyli ulga podatkowa na dzieci.
Podczas rozliczenia rocznego urząd skarbowy porównuje korzyść wynikającą z wypłaconego Kindergeld z korzyścią wynikającą z zastosowania Kinderfreibetrag. Następnie uwzględnia rozwiązanie korzystniejsze dla rodziców. Planowane podwyższenie obu wartości ma więc poprawić sytuację zarówno rodzin korzystających przede wszystkim ze świadczenia, jak i rodziców, dla których bardziej opłacalna jest ulga podatkowa.
Według szacunków Federalnego Ministerstwa Finansów czteroosobowa rodzina z dwójką dzieci i średnimi dochodami może po pełnym wdrożeniu reformy zyskać ponad 600 euro rocznie w porównaniu z obecnymi zasadami.
Kto jeszcze może skorzystać na reformie? Przykładowe oszczędności w 2028 roku
Ministerstwo Finansów przedstawiło wstępne przykłady pokazujące łączny efekt planowanych zmian. Kalkulacje dotyczą pełnego wdrożenia reformy w 2028 roku i obejmują między innymi podwyższenie kwoty wolnej, zmiany taryfy podatkowej oraz większe wsparcie dla dzieci.
| Przykładowa sytuacja rodzinna | Miesięczne wynagrodzenie brutto | Liczba dzieci | Szacowana roczna korzyść w 2028 roku |
|---|---|---|---|
| Pracownik opieki i kierowca autobusu | Po 2 800 euro na osobę | 2 | około 632 euro |
| Wychowawca i elektryk | Po 3 200 euro na osobę | 2 | około 642 euro |
| Nauczyciel i inżynier | Po 5 000 euro na osobę | 2 | około 678 euro |
| Samotny rodzic pracujący w opiece | 2 800 euro | 2 | około 468 euro |
| Samotny rodzic pracujący jako wychowawca | 3 200 euro | 2 | około 471 euro |
| Samotny rodzic pracujący jako nauczyciel | 5 000 euro | 2 | około 496 euro |
Przedstawione wyliczenia mają charakter orientacyjny, ponieważ oparto je na obecnych składkach i parametrach podatkowych. Do 2028 roku wartości te mogą się zmienić, dlatego rzeczywiste korzyści mogą różnić się od podanych przykładów.
Na reformie mają skorzystać także osoby prowadzące działalność gospodarczą oraz wspólnicy niektórych spółek osobowych. Pakiet nie obejmuje jednak oczekiwanych zmian dotyczących opodatkowania zysków pozostawianych w firmie, co może ograniczyć jego znaczenie dla większych przedsiębiorstw.
Wyższy podatek dla osób osiągających najwyższe dochody
Ulgi dla większości podatników mają zostać częściowo sfinansowane przez zwiększenie obciążeń osób osiągających najwyższe dochody.
Stawka określana jako Reichensteuer ma wynosić:
| Dochód do opodatkowania | Planowana stawka |
|---|---|
| Od 250 000 euro w przypadku jednej osoby | 45% |
| Od 500 000 euro przy wspólnym rozliczeniu małżonków | 45% |
| Od 280 000 euro w przypadku jednej osoby | 47% |
| Od 560 000 euro przy wspólnym rozliczeniu małżonków | 47% |
Dotychczasowa stawka 45% była stosowana od wyższego progu. Reforma przewiduje więc zarówno wcześniejsze rozpoczęcie jej stosowania, jak i wprowadzenie dodatkowej stawki 47% dla najwyższych dochodów. Jednocześnie koalicja nie planuje podwyższenia standardowej stawki 42%.
Część ulg podatkowych zostanie ograniczona
Reforma nie będzie oznaczała wyłącznie obniżek. W ramach finansowania pakietu koalicja chce ograniczyć niektóre preferencje podatkowe.
Najbardziej odczuwalna zmiana może dotyczyć usług rzemieślniczych wykonywanych w prywatnym gospodarstwie domowym. Obecnie od podatku można odliczyć 20% określonych kosztów robocizny, maksymalnie 1 200 euro rocznie. Plan zakłada zmniejszenie odliczenia do 15%, przez co maksymalna korzyść podatkowa spadnie do 900 euro rocznie.
Podwyższona ma zostać również ryczałtowa stawka podatku od Minijobs – z 2% do 5%. Z punktu widzenia pracownika nie musi to automatycznie oznaczać obniżenia wynagrodzenia netto, ponieważ podatek ryczałtowy jest zazwyczaj rozliczany przez pracodawcę. Zwiększy jednak koszt takiego zatrudnienia i może mieć znaczenie dla firm korzystających z pracowników zatrudnionych w ramach Minijob.
Czy nowe zasady są już pewne?
Nie. Ustalenia z 1 lipca 2026 roku są politycznym porozumieniem koalicji, a nie gotową ustawą podatkową. Federalne Ministerstwo Finansów musi jeszcze przygotować szczegółowe wyliczenia oraz konkretne progi i wartości nowej taryfy.
Następnie projekt będzie musiał przejść przez proces legislacyjny. W zależności od ostatecznej treści ustawy konieczna może być również zgoda Bundesratu. Dopiero po zakończeniu tego procesu będzie można dokładnie określić, jakie kwoty będą obowiązywały w 2027 i 2028 roku. Podatnicy nie muszą więc obecnie składać żadnych wniosków ani zmieniać swoich rozliczeń. Warto jednak śledzić dalsze prace, szczególnie jeżeli planujesz zmianę pracy, rozpoczęcie działalności gospodarczej albo chcesz oszacować przyszły dochód netto swojej rodziny.
W praktyce reforma może oznaczać nieco wyższe wynagrodzenie netto dla większości pracowników, głównie dzięki wyższej kwocie wolnej, większym kosztom pracowniczym i łagodniejszej progresji podatkowej. Najwięcej mają zyskać rodziny z dziećmi, natomiast osoby o bardzo wysokich dochodach oraz podatnicy korzystający z odliczeń na usługi rzemieślnicze mogą odczuć mniej korzystne skutki. Ostateczny wpływ zmian będzie jednak znany dopiero po uchwaleniu konkretnych progów i stawek.
FAQ
Kiedy reforma podatku dochodowego ma wejść w życie?
Pierwsze zmiany są planowane od 1 stycznia 2027 roku, a pełne wdrożenie reformy ma nastąpić w 2028 roku. Terminy i kwoty mogą się jednak jeszcze zmienić.
Co reforma może oznaczać dla pracowników?
Pracownicy mają skorzystać między innymi z wyższej kwoty wolnej od podatku, większego ryczałtu kosztów pracowniczych oraz łagodniejszej progresji podatkowej. W praktyce może to oznaczać nieco wyższe wynagrodzenie netto.
Ile ma wynosić kwota wolna od podatku?
Grundfreibetrag ma stopniowo wzrosnąć do około 12 900 euro w 2028 roku. Nie oznacza to jednak takiej samej oszczędności dla każdego – korzyść będzie zależeć od dochodu i indywidualnej sytuacji podatnika.
Jakie zmiany zaplanowano dla rodzin z dziećmi?
Kindergeld ma osiągnąć około 272 euro miesięcznie na dziecko, a Kinderfreibetrag ma zostać podwyższony. Finanzamt nadal będzie porównywać oba rozwiązania i uwzględniać korzystniejsze dla rodziców.
Czy wszyscy podatnicy skorzystają na reformie?
Nie. Wyższe obciążenia mogą objąć osoby osiągające najwyższe dochody, a odliczenie kosztów usług rzemieślniczych ma zostać ograniczone z maksymalnie 1200 do 900 euro rocznie.
Czy nowe zasady są już ostatecznie zatwierdzone?
Nie. Na razie jest to polityczne porozumienie koalicji, a nie obowiązująca ustawa. Podatnicy nie muszą obecnie składać żadnych wniosków ani zmieniać swoich rozliczeń.
Maciej Szewczyk
Zdobywał doświadczenie jako konsultant w projektach informatycznych realizowanych dla wielu międzynarodowych firm. W 2017 roku założył startup taxando GmbH, w ramach którego opracował innowacyjną aplikację podatkową Taxando, ułatwiającą składanie rocznych rozliczeń podatkowych.
Maciej Szewczyk łączy ekspertyzę w zakresie technologii z dogłębną znajomością przepisów podatkowych, co czyni go ekspertem w swojej dziedzinie. Prywatnie szczęśliwy mąż i ojciec, mieszka wraz z rodziną w Berlinie.
