Ορθή λογιστική αντιμετώπιση των κρυπτονομισμάτων στη φορολογική δήλωση στη Γερμανία

Κάποτε μια ιδιαιτερότητα ως ψηφιακό μέσο πληρωμής, σήμερα μια εξαιρετικά δημοφιλής επενδυτική επιλογή – τα κρυπτονομίσματα. Προκαλούν πλήθος αντιφατικών αντιδράσεων και εξελίσσονται δυναμικά, γεγονός που συνεπάγεται τη συνεχή εφαρμογή νέων κανονισμών. Η επίτευξη κερδών είναι εφικτή, γεγονός που, όπως σε κάθε μορφή εισοδήματος, συνεπάγεται υποχρέωση απόδοσης μέρους τους στη φορολογική αρχή. Πώς φορολογούνται τα κέρδη από κρυπτονομίσματα; Ποιοι υπέχουν υποχρέωση καταβολής; Πώς δηλώνονται τα κρυπτονομίσματα στη φορολογική δήλωση; Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα παρουσιάζονται στην παρούσα εισήγηση.

Υπόκεινται τα κρυπτονομίσματα σε φορολογία;

Τα κρυπτονομίσματα δεν διαθέτουν φυσική μορφή, ωστόσο διαθέτουν καθορισμένη αξία και συνεπώς μπορούν να χαρακτηριστούν ως εικονικό ή ψηφιακό χρήμα – έχουν αποκλειστικά ψηφιακή υπόσταση. Επί του παρόντος η χρήση τους ως μέσο συναλλαγής είναι περιορισμένη. Πιο συχνά χρησιμοποιούνται ως αξιολογούμενα χρηματοοικονομικά μέσα – από τη μια διαθέτουν υψηλό επενδυτικό κίνδυνο, από την άλλη προσφέρουν τη δυνατότητα επίτευξης σημαντικών κερδών.

Ανεξαρτήτως επίτευξης κερδών ή ζημιών από τη διαπραγμάτευση κρυπτονομισμάτων, η ορθή καταχώριση στη φορολογική δήλωση χρήζει ιδιαίτερης μέριμνας. Προς τούτο απαιτείται ο καθορισμός της φορολογικής αντιμετώπισης των κρυπτονομισμάτων.

Αρχικά πρέπει να διευκρινιστεί τι δεν υπόκειται σε φορολογία. Η αγορά κρυπτονομισμάτων έναντι συμβατικών νομισμάτων δεν επιφέρει φορολογική υποχρέωση. Το ίδιο ισχύει για μεταφορές μεταξύ ιδιόκτητων wallet ή αλλαγή πλατφόρμας συναλλαγών. 

Πότε υφίσταται υποχρέωση καταβολής φόρου στα κρυπτονομίσματα;

Η επένδυση ιδιωτών σε κρυπτονομίσματα και λοιπά περιουσιακά στοιχεία με ταυτόχρονη επίτευξη κέρδους δημιουργεί φορολογική υποχρέωση στη Γερμανία. Προαπαιτούμενο αποτελεί η διατήρηση κατοικίας στη γερμανική επικράτεια, δηλαδή διαρκής παρουσία άνω των 183 ημερών ετησίως. 

Από φορολογικής σκοπιάς τα κέρδη και οι ζημιές από πώληση κρυπτονομισμάτων θεωρούνται ιδιωτικές πωλήσεις. Υπολογίζονται βάσει της διαφοράς τιμής κτήσης και διάθεσης. Τα κέρδη αυτά υπόκεινται σε φορολόγηση βάσει του προσωπικού συντελεστή φόρου εισοδήματος (συμπεριλαμβανομένης ενδεχομένως εισφοράς αλληλεγγύης και εκκλησιαστικού φόρου).

Τα κρυπτονομίσματα δηλώνονται στη φορολογική δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 23 παρ. 1 εδ. 1 αριθ. 2 EStG (Νόμος περί Φορολογίας Εισοδήματος) στην κατηγορία «ιδιωτικές πωλήσεις». Τα κέρδη από διαπραγμάτευση ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων θεωρούνται ως «άλλα οικονομικά αγαθά». 

Σημαντικό είναι ότι για τη φορολογική αρχή δεν έχει σημασία αν το κέρδος απομένει σε κρυπτονομίσματα, μετατρέπεται σε άλλα κρυπτονομίσματα ή σε συμβατικά νομίσματα – καθοριστικός παράγοντας αποτελεί η αξία του.

”

Συνιστάται η καταγραφή όλων των συναλλαγών κρυπτονομισμάτων ήδη από την πρώτη διαπραγμάτευση και όχι μόνο κατά τη σύνταξη της φορολογικής δήλωσης. Σημασία έχει όχι μόνο η πώληση έναντι ευρώ, αλλά και η ανταλλαγή κρυπτο-κρυπτο, οι πληρωμές με ψηφιακό νόμισμα ή η υπέρβαση του αφορολόγητου ορίου. Πρακτική σύσταση: Θα πρέπει να τηρούνται στοιχεία αγοράς και πώλησης, αξίες συναλλαγών και προέλευση κεφαλαίων, επειδή από το 2026 υπό συνθήκες εντατικότερου ελέγχου η έλλειψη τέτοιων στοιχείων ενδέχεται να έχει πιο δυσμενείς συνέπειες από το ίδιο το φορολογικό βάρος.

Ποιο είναι το ύψος του φόρου στα κρυπτονομίσματα;

Σε περίπτωση πώλησης κρυπτονομισμάτων εφαρμόζεται ο κανονικός συντελεστής φόρου εισοδήματος, ο οποίος κυμαίνεται μεταξύ 14% και 45%.

Φόρος κρυπτονομισμάτων – Ποιο το ύψος του αφορολόγητου ορίου;

Στη Γερμανία τίθεται σε ισχύ αφορολόγητο όριο 1.000 € για εισοδήματα από ιδιωτικές πωλήσεις – ποσά που δεν υπερβαίνουν αυτό το όριο απαλλάσσονται της φορολογίας. Εάν το συνολικό άθροισμα των πραγματοποιηθέντων κερδών κεφαλαίου υπερβεί εντός του έτους το σχετικό όριο, ολόκληρο το ποσό υπόκειται σε φορολόγηση.

Παράδειγμα: Εάν το ετήσιο κέρδος από κρυπτονομίσματα ανέρχεται στα 590 €, δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση. Εάν ανέρχεται στα 1.002 €, φορολογείται το σύνολο του ποσού· δεν εξαιρείται το μέρος που υπερβαίνει το αφορολόγητο όριο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το αφορολόγητο των 1.000 € δεν αφορά αποκλειστικά τα κρυπτονομίσματα, αλλά όλα τα εισοδήματα από ιδιωτικές πωλήσεις εντός του ίδιου έτους. Κάθε επωφελής εκποίηση – π.χ. πώληση ηλεκτρονικού εξοπλισμού – επιφέρει, σε περίπτωση υπέρβασης του ορίου, φορολογική υποχρέωση για το σύνολο των κερδών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων από συναλλαγές με κρυπτονομίσματα. 

Για παράδειγμα: Το 2026 το κέρδος από διαπραγμάτευση κρυπτονομισμάτων ανέρχεται στα 200 €, ενώ παράλληλα πωλούνται αντικείμενα αξίας 500 €. Το συνολικό ποσό υπερβαίνει το αφορολόγητο όριο, οπότε ολόκληρο το ποσό των 700 € φορολογείται.

Φορολόγηση κρυπτονομισμάτων – Περίοδος διακράτησης ενός έτους

Διακράτηση κρυπτονομισμάτων για διάστημα άνω των 365 ημερών επιτρέπει αφορολόγητη πώληση, ανεξαρτήτως ύψους κέρδους. Ωστόσο, η περίοδος αυτή υπολογίζεται κατ’ αγορά και απαιτείται λεπτομερής τεκμηρίωση ημερομηνίας και αξίας απόκτησης σε περίπτωση πολλαπλών αγορών. Εάν η πώληση λάβει χώρα πριν από τη συμπλήρωση έτους, το κέρδος μπορεί να χαρακτηριστεί ως ιδιωτική πώληση και να γίνει φορολογητέο, υπό την προϋπόθεση υπέρβασης του ορίου αφορολογήτου. 

Πληρωμή με κρυπτονομίσματα και φορολογική αντιμετώπιση

Οι πληρωμές με κρυπτονομίσματα θεωρούνται στη Γερμανία ως ιδιωτικές πωλήσεις και υπόκεινται ενδεχομένως σε φορολόγηση εισοδήματος, εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Κάθε συναλλαγή όπου χρησιμοποιείται εικονικό νόμισμα προς εξόφληση, υπάγεται στους ίδιους κανόνες όπως μια αγορά με μετρητά ή τραπεζική μεταφορά.

Δωρεές με μορφή κρυπτονομισμάτων

Δωρεές με μορφή κρυπτονομισμάτων μπορούν στη Γερμανία να υπόκεινται στους ίδιους κανόνες φορολογίας δωρεών με άλλες μεταβιβάσεις περιουσίας. Καθοριστικός παράγοντας για τη φορολόγηση αποτελεί ιδιαίτερα η αξία των μεταβιβαζόμενων κρυπτονομισμάτων καθώς και ο βαθμός συγγένειας μεταξύ δωρητή και δωρεοδόχου. Τα αφορολόγητα όρια δεν είναι ετήσια –ισχύουν για μια περίοδο δέκα ετών και ανέρχονται σε 500.000 € για συζύγους ή καταχωρημένους συντρόφους, 400.000 € για τέκνα, 200.000 € για εγγόνια και 20.000 € για πιο μακρινούς συγγενείς ή αγνώστους. Φορολογική υποχρέωση προκύπτει μόνο εφόσον υπερβεί το σχετικό όριο. 

DAC8 και κρυπτονομίσματα στη Γερμανία – νέες υποχρεώσεις και εντατικότεροι έλεγχοι από το 2026

Από 1 Ιανουαρίου 2026 εφαρμόζεται στη Γερμανία η οδηγία της ΕΕ DAC8 (Νόμος για τη Φορολογική Διαφάνεια Κρυπτονομισμάτων – KStTG), η οποία προβλέπει την αυτόματη διαβίβαση συναλλαγών με κρυπτονομίσματα στην Κεντρική Ομοσπονδιακή Φορολογική Αρχή (BZSt). Οι διατάξεις αφορούν παρόχους υπηρεσιών κρυπτονομισμάτων (ανταλλακτήρια, σημεία ανταλλαγής, πλατφόρμες θεματοφυλακής) με υποχρέωση εγγραφής, επαλήθευσης χρηστών και διαβίβασης αναλυτικών στοιχείων συναλλαγών.Υποχρέωση δήλωσης αφορά, μεταξύ άλλων, αγορές και πωλήσεις crypto έναντι fiat, ανταλλαγή crypto-crypto, μεταφορές, staking ή θεματοφυλακή περιουσιακών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων Bitcoin, Altcoins, Stablecoins και NFTs.

Η πρώτη περίοδος αναφοράς αφορά το έτος 2026· τα αναλυτικά στοιχεία πρέπει να διαβιβαστούν στην BZSt έως την 31η Ιουλίου 2027 και στη συνέχεια να κοινοποιηθούν στα κράτη μέλη της ΕΕ. Παρότι οι υπόχρεοι φορολογούμενοι δεν υποβάλλουν ειδικές δηλώσεις (τα στοιχεία διαβιβάζονται από τις πλατφόρμες), το επίπεδο ελέγχου και ο κίνδυνος επιβολής κυρώσεων αυξάνονται σημαντικά – σύμφωνα με το άρθρο 18 KStTG οι παραβιάσεις υποχρεώσεων δήλωσης, εγγραφής ή ελέγχου επιφέρουν διοικητικά πρόστιμα έως 50.000 € και για ορισμένες ειδικότερες παραβάσεις έως 10.000 € . Συνεπώς επιβάλλεται πλήρης τεκμηρίωση όλων των συναλλαγών, συμπεριλαμβανομένων DEX και αλλοδαπών ανταλλακτηρίων, καθώς και αυτοτελής έλεγχος των λογιστικών καταγραφών, προκειμένου να αποτραπούν διορθώσεις και φορολογικά προβλήματα.

Ποιες συνέπειες έχει η φοροδιαφυγή μέσω κρυπτονομισμάτων;

Η φοροδιαφυγή αποτελεί παράνομη πράξη και τιμωρείται με αυστηρές ποινές. Ανάλογα με το ύψος της ζημίας επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο ή ποινή φυλάκισης έως δέκα έτη. Σε περίπτωση διαπίστωσης παραβάσεων ο υπόχρεος οφείλει να καταβάλει τον οφειλόμενο φόρο με τους τόκους και τα πρόστιμα καθυστερημένης καταβολής. 

Για την αποφυγή επιπλοκών και τη σωστή φορολόγηση των κερδών από κρυπτονομίσματα, συνιστάται η χρήση λογισμικού καταγραφής δεδομένων όπως το Taxando – αυτό το δοκιμασμένο εργαλείο είναι ιδιαίτερα φιλικό στη χρήση και επιτρέπει την καταχώριση όλων των εισοδημάτων. Η υποβολή της φορολογικής δήλωσης μπορεί να πραγματοποιηθεί πλήρως ψηφιακά και χωρίς επίσκεψη σε φοροτεχνικό γραφείο.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Πρέπει τα κρυπτονομίσματα να δηλώνονται στη φορολογική δήλωση στη Γερμανία;

Ναι, εφόσον προέκυψε φορολογητέο κέρδος από την πώληση, ανταλλαγή ή πληρωμή με κρυπτονομίσματα. Η απλή απόκτηση κρυπτονομισμάτων καθώς και η μεταφορά μεταξύ ιδίων πορτοφολιών δεν απαιτούν δήλωση.

Πότε προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου για τα κρυπτονομίσματα στη Γερμανία;

Υποχρέωση φορολόγησης μπορεί να προκύψει όταν κρυπτονομίσματα πωλούνται ή ανταλλάσσονται με κέρδος πριν παρέλθει ένα έτος από την απόκτηση. Το κέρδος αυτό θεωρείται ιδιωτική πώληση και φορολογείται με τον εκάστοτε ατομικό φορολογικό συντελεστή εισοδήματος.

Είναι η πώληση κρυπτονομισμάτων αφορολόγητη μετά από ένα έτος;

Ναι, σε περίπτωση που το κρυπτονόμισμα διακρατήθηκε για περισσότερες από 365 ημέρες, η πώληση είναι κατ’ αρχήν αφορολόγητη στη Γερμανία. Η περίοδος διακράτησης πρέπει να υπολογίζεται ξεχωριστά για κάθε απόκτηση.

Ποιο είναι το αφορολόγητο όριο για κρυπτονομίσματα στη Γερμανία;

Το όριο αφορολόγητου για ιδιωτικές πωλήσεις ανέρχεται σε 1.000 € ετησίως. Εάν ξεπεραστεί αυτό το όριο, το συνολικό κέρδος υπόκειται σε φορολόγηση και όχι μόνο το ποσό που υπερβαίνει το αφορολόγητο.

Είναι η ανταλλαγή ενός κρυπτονομίσματος με άλλο φορολογητέα πράξη;

Ναι, η ανταλλαγή από κρύπτο σε κρύπτο μπορεί να αντιμετωπιστεί ως πώληση του ενός και αγορά του άλλου κρυπτονομίσματος. Εάν προκύψει κέρδος εντός έτους από την απόκτηση, δύναται να προκύψει φορολογική υποχρέωση.

Υπόκειται η πληρωμή με κρυπτονόμισμα για αγαθά ή υπηρεσίες σε φορολογία;

Ναι, η πληρωμή με κρυπτονόμισμα δύναται να θεωρηθεί ως πώληση του αντίστοιχου κρυπτονομίσματος. Εάν η αξία κατά την ημέρα της πληρωμής υπερβαίνει την τιμή κτήσης και δεν έχει παρέλθει έτος από την απόκτηση, μπορεί να προκύψει υποχρέωση καταβολής φόρου.

Μπορούν οι ζημίες από κρυπτονομίσματα να ληφθούν υπόψη φορολογικά στη Γερμανία;

Ναι, οι ζημίες από ιδιωτικές πωλήσεις δύνανται να ληφθούν υπόψη, ωστόσο μόνο εντός της ίδιας κατηγορίας φόρου. Αυτό σημαίνει ότι ζημίες από κρυπτονομίσματα μπορούν να συμψηφιστούν με κέρδη από άλλες ιδιωτικές πωλήσεις, όχι όμως π.χ. με εισοδήματα από εξαρτημένη εργασία.

Ποια δικαιολογητικά θα πρέπει να τηρούνται για τον υπολογισμό των κρυπτονομισμάτων;

Συνιστάται η διατήρηση ιστορικού συναλλαγών από τα χρηματιστήρια, αποδείξεων αγοράς-πώλησης, στοιχείων συναλλαγών, τιμών, προμηθειών καθώς και των διευθύνσεων πορτοφολιών. Ελλείψει τεκμηρίωσης, καθίσταται δύσκολο να αποδειχθεί ενώπιον της φορολογικής αρχής ο χρόνος απόκτησης των κρυπτονομισμάτων και το ύψος του πραγματικού κέρδους.

Τι αλλάζει το DAC8 για πρόσωπα που επενδύουν σε κρυπτονομίσματα στη Γερμανία;

Το DAC8 αυξάνει τη διαφάνεια των συναλλαγών, καθώς οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτονομισμάτων θα διαβιβάζουν δεδομένα στις φορολογικές αρχές. Για τους υπόχρεους φορολογίας αυτό συνεπάγεται μεγαλύτερη σημασία της ακριβούς τεκμηρίωσης και της ορθής δήλωσης των κερδών στη φορολογική δήλωση.