Jakie ubezpieczenia można odliczyć od podatku?

Różnego rodzaju ubezpieczenia są przez nas wybierane przede wszystkim po to, aby w razie niespodziewanych i nieprzyjemnych sytuacji mogły zapewnić nam właściwą ochronę. W państwie niemieckim wiele polis ubezpieczeniowych możliwych jest do odliczenia od corocznego zeznania podatkowego. Które dokładnie? Ile pieniędzy przy zwrocie podatkowym będziemy mogli odzyskać w związku z tym działaniem? W dzisiejszym artykule odpowiemy na powyższe pytania. Podpowiemy też, na co zwrócić uwagę, wypełniając stosowne dokumenty i czy w dzisiejszych czasach rzeczywiście trzeba to robić osobiście i na papierze. Zapraszamy do lektury.

Jakie ubezpieczenia można odliczyć od podatku?

Wiele niemieckich ubezpieczeń możliwych jest do uwzględnienia i odliczenia w corocznym zeznaniu podatkowym, a co za tym idzie – zwiększenia finalnej kwoty rozliczenia. Polisy ubezpieczeniowe w Niemczech wpisuje się do zeznania podatkowego jako jedną z trzech obowiązujących klasyfikacji, od której wyboru zależy ostateczna wysokość własnego udziału w kosztach ubezpieczenia. Dokładniej odnoszą się one do:

• podstawowym zabezpieczeniem emerytalnym (Basisversorgung),
• dodatkowymi ubezpieczeniami zabezpieczeniowymi (pozostałe Vorsorgeaufwendungen),
• kosztami związanymi z przychodem (Werbungskosten). 

W dalszej części artykułu scharakteryzujemy powyższą kategoryzację.

Odliczenie ubezpieczeń jako wydatków na emeryturę w ramach kosztów specjalnych

Część niemieckich ubezpieczeń można uwzględnić w zeznaniu podatkowym jako wydatki specjalne, czyli tzw. Sonderausgaben. Trzeba jednak pamiętać, że limit 1 900 euro nie dotyczy wszystkich polis ani wszystkich składek emerytalnych. W przypadku pracowników odnosi się on przede wszystkim do pozostałych wydatków zabezpieczeniowych, takich jak wybrane ubezpieczenia dodatkowe.

W praktyce limit ten często zostaje szybko wykorzystany, ponieważ w tej kategorii uwzględnia się również składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne. Dlatego nie każda dodatkowa polisa realnie zwiększy zwrot podatku – wszystko zależy od tego, czy podatnik ma jeszcze dostępną przestrzeń w ramach obowiązującego limitu. Obejmują przede wszystkim:

• składki na ustawowe ubezpieczenie emerytalne,
• składki na emeryturę podstawową, np. Rürup-Rente,
• składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne,
• niektóre inne ubezpieczenia, np. od bezrobocia, odpowiedzialności cywilnej czy niezdolności do pracy.

W niemieckim zeznaniu podatkowym wykazuje się je jako Sonderausgaben, czyli wydatki szczególne. Składki emerytalne należą do tzw. Altersvorsorgeaufwendungen, natomiast ubezpieczenie zdrowotne i pozostałe polisy zalicza się do sonstige Vorsorgeaufwendungen.

”

Nie wpisuj do rozliczenia każdej polisy „na wszelki wypadek”, bo Finanzamt i tak patrzy na jej charakter, a nie samą nazwę ubezpieczenia. Najpierw sprawdź, czy dana składka dotyczy życia prywatnego, zdrowia, emerytury czy pracy — to właśnie od tego zależy, gdzie i czy w ogóle można ją odliczyć. Szczególnie uważaj na polisy mieszane, np. ochronę prawną albo ubezpieczenie wypadkowe. Jeśli część dotyczy pracy, poproś ubezpieczyciela o rozbicie składki na część prywatną i zawodową.

Ile można odliczyć z tytułu składek emerytalnych w 2026 roku? 

Warto odróżnić limit 1 900 euro od zasad dotyczących podstawowego zabezpieczenia emerytalnego, czyli m.in. ustawowego ubezpieczenia emerytalnego oraz wybranych form prywatnego zabezpieczenia emerytalnego, takich jak Basisrente/Rürup. W tej kategorii obowiązują inne, znacznie wyższe limity odliczeń niż przy dodatkowych polisach ubezpieczeniowych.

W 2026 roku maksymalny limit odliczenia dla podstawowego zabezpieczenia emerytalnego (Basisversorgung) wynosi 29 344 euro dla osoby rozliczającej się indywidualnie oraz 58 688 euro przy wspólnym rozliczeniu małżonków. Oznacza to, że składki emerytalne należy traktować osobno od pozostałych ubezpieczeń, dla których często kluczowy jest limit 1 900 euro lub 2 800 euro.

Jakie ubezpieczenia można odliczyć od podatku?

Wiele niemieckich ubezpieczeń możliwych jest do uwzględnienia i odliczenia w corocznym zeznaniu podatkowym, a co za tym idzie – zwiększenia finalnej kwoty rozliczenia. Polisy ubezpieczeniowe w Niemczech wpisuje się do zeznania podatkowego jako jedną z trzech obowiązujących klasyfikacji, od której wyboru zależy ostateczna wysokość własnego udziału w kosztach ubezpieczenia. Dokładniej odnoszą się one do:

• podstawowym zabezpieczeniem emerytalnym (Basisversorgung),
• dodatkowymi ubezpieczeniami zabezpieczeniowymi (pozostałe Vorsorgeaufwendungen),
• kosztami związanymi z przychodem (Werbungskosten). 

Zwykle możliwe do odliczenia:

• Krankenversicherung – ubezpieczenie zdrowotne,
• Pflegeversicherung – ubezpieczenie pielęgnacyjne / opiekuńcze,
• gesetzliche Rentenversicherung – ustawowe ubezpieczenie emerytalne,
• Rürup / Basisrente,
• Riester – przez Anlage AV,
• Arbeitslosenversicherung – ubezpieczenie od bezrobocia,
• private Haftpflichtversicherung – prywatne OC,
• Kfz-Haftpflichtversicherung – OC komunikacyjne,
• Unfallversicherung – ubezpieczenie wypadkowe,
• Berufsunfähigkeitsversicherung – ubezpieczenie od niezdolności do pracy,
• Risikolebensversicherung – terminowe ubezpieczenie na życie.

Zwykle nie jako Sonderausgaben:

• Hausratversicherung – ubezpieczenie mienia domowego,
• Kfz-Kaskoversicherung – autocasco,
• Gebäudeversicherung – ubezpieczenie budynku,
• Reisegepäckversicherung – ubezpieczenie bagażu,
• prywatna Rechtsschutzversicherung – prywatna ochrona prawna.

Odliczenie ubezpieczeń jako wydatków na emeryturę w ramach kosztów szczególnych

Znaczną część niemieckich ubezpieczeń można odliczyć od podatku jako tak zwane koszty emerytalne w ramach kosztów specjalnych (Sonderausgaben). Co ważne – pracowników obowiązuje maksymalna kwota nieprzekraczająca 1 900 euro. Niemalże każdy podatnik dość szybko zbliża się do tej wartości ze względu na to, że wśród wydatków na emeryturę uwzględniane są składki na opiekę długoterminową oraz ubezpieczenie zdrowotne. Zobacz, jakie rodzaje ubezpieczeń z tej kategorii odliczysz od niemieckiego rozliczenia podatkowego.

Zwrot podatku od ubezpieczenia – jakie dokumenty muszę dostarczyć?

Nie ma konieczności składania w urzędzie skarbowym żadnych dokumentów związanych z wydatkami ani tym bardziej druków udowadniających to, co urząd chciałby mieć potwierdzone w związku z zeznaniem podatkowym. Taka sytuacja ma miejsce od momentu, w którym w życie wszedł obowiązek przechowywania dokumentów niemieckich podatników. Mowa tu na przykład o kosztach ubezpieczenia, które automatycznie uwzględniane są w zeznaniu dotyczącym wysokości podatku dochodowego – takie dane w każdej chwili mogą zostać sprawdzone przez pracowników urzędu. Jeżeli jednak zdarzy się taka sytuacja, w której Finanzamt zażąda od Ciebie pokazania interesujących go druków, to jesteś zobowiązany do tego, aby tak właśnie zrobić; a więc udowodnić poprawność tego, co zostało napisane w zeznaniu podatkowym z tym, co jest stanem faktycznym, rzeczywistym. Z reguły im wyższe są deklarowane koszty świadczeń, tym większe prawdopodobieństwo, że urząd skarbowy w Niemczech poprosi Cię o okazanie stosownych dokumentów.

Podatek od ubezpieczeń w Niemczech a Riester – jaka jest zależność między nimi?

W państwie niemieckim obowiązuje jeszcze jeden formularz odnoszący się do składek na emeryturę Riester, a mianowicie Anlage AV. To właśnie tutaj wpisuje się dane znajdujące się na certyfikacie od dostawcy Riester, który każdy podatnik otrzymuje na początku każdego roku kalendarzowego. Aby w ogóle mógł być on brany pod uwagę, to trzeba wiedzieć, że maksymalna kwota odliczeń na wydatki specjalne nie może przekroczyć 2 100 euro. 

ELSTER umożliwia pobieranie części danych, m.in. składek zdrowotnych, pielęgnacyjnych oraz informacji o umowach Riester/Rürup, ale wymaga to rejestracji, identyfikatora podatkowego i zgody na pobranie danych. Następnie dokładnie zweryfikowane zostanie która opcja rozliczenia podatkowego będzie korzystniejsza – ulga Riestera czy odliczenie wydatków specjalnych.

Gdzie wpisać odpowiednie dane do odliczenia ubezpieczenia w zeznaniu podatkowym?

Poprawny wpis ubezpieczenia do zeznania podatkowego ściśle związany jest z wyżej opisaną klasyfikacją; a więc to, gdzie musisz uzupełnić odpowiednie dane, zależy od tego, czy chcesz ubiegać się o wydatki na świadczenia emerytalne, zaopatrzenie emerytalne, emerytury czy koszty związane z przychodami. W zależności od przypadku obowiązuje wypełnienie innych załączników. Alternatywnie można to zrobić w dedykowanej tym celom aplikacji podatkowej, z którą zaoszczędzisz czas (normalnie musiałbyś szukać odpowiedniej rubryki do wpisania w nią danych), ale też zdrowie i własne nerwy. Program do zeznania podatkowego (na przykład Taxando) krok po kroku przeprowadzi Cię przez cały proces odliczeniowy. Wystarczy, że uczciwie będziesz odpowiadać na pokazujące się na Twoim ekranie pytania. Już dziś odlicz z nami swój podatek od ubezpieczeń – zapraszamy.