Podwójne gospodarstwo domowe a podatek — jak zaoszczędzić?

Ze względów zawodowych masz drugie miejsce zamieszkania w miejscu pracy? Jeśli tak, to możesz odliczyć część kosztów od podatku z racji prowadzenia podwójnego gospodarstwa domowego. W poniższym artykule podpowiemy Ci, jak to zrobić. Zapraszamy do czytania!

Podwójne gospodarstwo domowe – jakie są wymagania?

Przy chęci odliczenia od podatku kosztów związanych z prowadzeniem podwójnego gospodarstwa domowego – tylko wtedy urząd skarbowy może odliczyć Twój drugi dom do celów podatkowych. Warunki te w równym stopniu odnoszą się do osób zatrudnionych oraz tych, które mają własną działalność gospodarczą.

1. Potrzebujesz drugiego domu z powodów zawodowych.
2. Będąc pracownikiem, korzystasz z drugiego domu w miejscu zatrudnienia – co oznacza, że jesteś w stanie szybciej dotrzeć z niego do swojego miejsca pracy niż z głównego miejsca zamieszkania.
3. Twoje główne miejsce zamieszkania jest również tak zwanym centrum Twojego życia.
4. Prowadzisz własne gospodarstwo domowe poza miejscem pracy w swoim głównym domu i płacisz za to ponad 10% bieżących kosztów mieszkaniowych (udowodnisz to chociażby dokumentami z opłacanych rachunków).

Uznanie przez urząd skarbowy, że prowadzisz podwójne gospodarstwo domowe, może przynieść Ci spory zwrot podatku uwzględniający między innymi następujące wydatki:

• koszty związane z drugim domem nieprzekraczające 1000 euro miesięcznie (tak zwane koszty zakwaterowania),
• koszty podróży,
• koszty przeprowadzki,
• koszty umeblowania i wyposażenia gospodarstwa domowego,
• dodatkowe koszty wyżywienia (w ciągu pierwszych trzech miesięcy).

Dodatkowe koszty wyżywienia można odliczyć tylko przez pierwsze trzy miesiące prowadzenia podwójnego gospodarstwa domowego. W Niemczech obowiązują ryczałtowe stawki: 14 euro za dzień przyjazdu lub wyjazdu oraz 28 euro za pełny dzień nieobecności w głównym miejscu zamieszkania. To oznacza, że nie rozliczasz faktycznych wydatków na jedzenie, ale korzystasz z określonych stawek dziennych.

Koszty podwójnego gospodarstwa domowego wykazuje się w deklaracji podatkowej w części dotyczącej kosztów uzyskania przychodu, najczęściej w Anlage N oraz w dodatkowej sekcji/załączniku dotyczącym podwójnego gospodarstwa domowego, czyli Anlage N-Doppelte Haushaltsführung. 

”

Jeśli chcesz odliczyć podwójne gospodarstwo domowe, nie czekaj z porządkowaniem dokumentów do końca roku. Załóż osobny folder na umowę najmu, potwierdzenia przelewów, rachunki za media, bilety, faktury za wyposażenie i dowody powrotów do głównego domu. Urząd skarbowy patrzy nie tylko na same koszty, ale też na to, czy Twoja sytuacja naprawdę pokazuje, że centrum życia nadal masz w pierwszym miejscu zamieszkania. 

Podwójne miejsce zamieszkania – koszty podróży

Koszty podróży zaliczane są do dodatkowych kosztów uzyskania przychodu w odniesieniu do podwójnego gospodarstwa domowego. Są to koszty związane z:

• pierwszą i ostatnią podróżą do nowego miejsca zamieszkania (30 centów za kilometr),
• cotygodniowym przemieszczaniem się do domu rodzinnego — w ramach podwójnego gospodarstwa domowego można odliczyć jedną podróż do głównego miejsca zamieszkania tygodniowo; od 2026 roku obowiązuje stawka 0,38 euro za każdy pełny kilometr odległości, już od pierwszego kilometra. Jest to ryczałt, dlatego co do zasady nie trzeba przedstawiać rachunków za paliwo czy bilety, ale warto zachować potwierdzenia podróży, adresów i częstotliwości powrotów na wypadek kontroli urzędu skarbowego, 
• przejazdami pociągiem czy autobusem,
• przelotem samolotem.

W przypadku nieprzyjeżdżania do domu rodzinnego co tydzień istnieje możliwość ubiegania się o odliczenie kosztów rozmów telefonicznych za rozmowy międzymiastowe (do 15 minut). Tutaj warto mieć także na uwadze, że jeśli do swojego miejsca pracy możesz dojechać z głównego domu w ciągu godziny, to najpewniej Twój drugi dom z racji podwójnego gospodarstwa domowego zostanie odrzucony przez urząd skarbowy. Podobnie rzecz ma się z kilometrami – drugi dom nie powinien być dalej od miejsca pracy niż 50 kilometrów, aby mógł zostać za niego uznany (bierze się tu pod uwagę najkrótsze połączenie drogowe).

Podatek od podwójnego gospodarstwa domowego – w jaki sposób określa się miejsce zamieszkania?

Twoje centrum życiowe koniecznie musi na stałe znajdować się w głównym miejscu zamieszkania (pierwszym domu). Urząd skarbowy nie bierze pod uwagę, w którym domu jesteś zameldowany. Jeśli zdecydujesz się przenieść swoje centrum życiowe do drugiego domu, który jest bliżej Twojego miejsca zatrudnienia, to musisz liczyć się z tym, że urząd skarbowy nie uzna prowadzenia przez Ciebie podwójnego gospodarstwa domowego. Zobacz, w jaki sposób określane jest miejsce zamieszkania dla małżeństw, singli oraz osób mieszkających za granicą.

• Dla osób w związku małżeńskim dom rodzinny najczęściej jest ich centrum życiowym (w momencie, gdy pracownik odwiedza go minimum sześć razy w ciągu roku).
•  Jeśli chodzi o singli, to ich miejscem zamieszkania jest to, z którym mają większe więzi emocjonalne. Osoby odwiedzające swój dom rzadziej niż dwa razy w miesiącu muszą umieć uargumentować to relacją z rodziną, przyjaciółmi, partnerem życiowym czy członkostwem w klubie.
•  W przypadku, gdy gospodarstwo domowe znajduje się za granicą, należy odbyć podróż do niego minimum raz w roku i umieć udowodnić urzędowi skarbowemu, że to właśnie tam znajduje się centrum życiowe.

Własne gospodarstwo domowe – odliczenie od podatku kosztów zakwaterowania w drugim domu

Prowadzenie podwójnego gospodarstwa domowego z powodów zawodowych daje możliwość odliczenia od zeznania podatkowego różnego rodzaju kosztów zakwaterowania nieprzekraczających 1000 euro. Należą do nich między innymi opłaty:

• za wynajem,
• eksploatacyjne (ogrzewanie, prąd, woda, wywóz śmieci),
• dotyczące sprzątania (także piwnic i klatki schodowej),
• za nadawanie,
• z tytułu podatku od drugiego domu i nieruchomości,
• związane ze specjalnym użytkowaniem (miejsca parkingowego, ogrodu),
•  za ubezpieczenie domu i budynku.

Koszty zakwaterowania płacone są najczęściej raz w miesiącu lub w innych, regularnych ratach. W tym wypadku można odliczyć koszt wynajmowanego mieszkania, umeblowanego pokoju, wspólnego zakwaterowania czy pokoju w hotelu lub pensjonacie (tutaj możliwe będzie także odliczenie śniadania). Urząd skarbowy uważa, że czynsz za garaż lub miejsce parkingowe również wlicza się do kosztów zakwaterowania ograniczonych kwotą 1000 euro miesięcznie.

Jeżeli drugie mieszkanie znajduje się w Niemczech, nadal obowiązuje limit 1000 euro miesięcznie dla kosztów zakwaterowania. Od 2026 roku wprowadzono natomiast osobny limit dla drugiego mieszkania znajdującego się za granicą – co do zasady maksymalnie 2000 euro miesięcznie. 

Własne gospodarstwo domowe – odliczenie od podatku kosztów wyposażenia drugiego domu

Niemiecki urząd skarbowy daje możliwość odliczenia niezbędnych wydatków wyposażenia drugiego domu. Można odliczać je bez ograniczeń jako tak zwane inne dodatkowe wydatki – tak orzekł Federalny Sąd Skarbowy (BFH, wyrok z 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt VI R 18/17). Urzędy, w odniesieniu do wyposażenia i umeblowania drugiego domu, uznają kwotę związaną z dochodem, która nie przekracza 5000 euro. Limit ten jest jednak mocno umowny, dlatego jeżeli masz możliwość udowodnienia, że ponosisz wyższe kwoty, to być może otrzymasz za nie wyższe odliczenie. Gdy urząd skarbowy odrzuci Twój wniosek, możesz złożyć sprzeciw w ciągu miesiąca.

Odliczenie drugiego domu dla celów podatkowych – podsumowanie

Podwójne gospodarstwo domowe może realnie obniżyć podatek w Niemczech, ale tylko wtedy, gdy koszty są dobrze udokumentowane i prawidłowo wykazane w deklaracji. Warto więc nie zostawiać tego na ostatnią chwilę – zbierz potwierdzenia najmu, opłat, podróży oraz wyposażenia drugiego mieszkania, a następnie rozlicz je w uporządkowany sposób.

Mobilność i elastyczność osób zatrudnionych w miejscu pracy jest niezwykle ceniona, dlatego wielu decyduje się na prowadzenie dwóch gospodarstw domowych. Z tym wiąże się możliwość odliczenia od podatku kwot związanych z dwoma domami. Aby nie popełnić żadnego błędu przy rozliczeniach, warto skorzystać z pomocy doradcy podatkowego lub posłużyć się bezpiecznym i prostym w obsłudze narzędziem, jakim niewątpliwie jest aplikacja do podatków Taxando.