Zaświadczenie NV: Jak osoby o niskich dochodach, studenci i emeryci mogą zaoszczędzić na podatku od dochodów kapitałowych

Masz niskie dochody, ale jednocześnie otrzymujesz odsetki, dywidendy albo inne dochody z kapitału? W takiej sytuacji NV-Bescheinigung może pomóc uniknąć bieżącego pobierania podatku przez bank. To rozwiązanie może być szczególnie korzystne dla studentów, emerytów, osób o niewielkich dochodach oraz dzieci posiadających własne oszczędności. Sprawdź, kiedy możesz skorzystać z zaświadczenia NV, czym różni się ono od kwoty wolnej dla dochodów kapitałowych i jak złożyć wniosek w Finanzamcie.

Kiedy NV-Bescheinigung pozwala uniknąć podatku zryczałtowanego Abgeltungsteuer?

NV-Bescheinigung pozwala bankowi nie pobierać podatku od dochodów kapitałowych, jeżeli Finanzamt przewiduje, że za dany okres nie powstanie u Ciebie podatek dochodowy. Warunkiem jest, aby przy obliczeniu całego przewidywanego dochodu – łącznie z dochodami kapitałowymi – według taryfowej Einkommensteuer (§ 32a EStG) oraz po zastosowaniu Günstigerprüfung (§ 32d Abs. 6 EStG) nie powstało żadne zobowiązanie podatkowe. Jeżeli można się spodziewać, że w danym roku będziesz podlegać rozliczeniu podatku dochodowego na podstawie zeznania (np. z powodu ustalonego pozostającego Verlustabzug albo innych szczególnych okoliczności), NV-Bescheinigung co do zasady nie może zostać wydana. 

Finanzamt bierze pod uwagę przewidywane dochody oraz przysługujące odliczenia. W 2026 r. Grundfreibetrag (kwota wolna od podatku w Niemczech) dla osoby samotnej wynosi 12 348 euro. Przy wspólnym rozliczeniu małżonków lub zarejestrowanych partnerów jest to odpowiednio 24 696 euro.

Bez odpowiedniego zwolnienia dochody z odsetek, dywidend czy sprzedaży papierów wartościowych są w Niemczech zasadniczo objęte Abgeltungsteuer w wysokości 25%. Do tego może dojść Solidaritätszuschlag oraz – w zależności od sytuacji – Kirchensteuer. Sam Solidaritätszuschlag naliczany od podatku kapitałowego powoduje, że obciążenie może wynosić 26,375% przed ewentualnym podatkiem kościelnym.

Wyobraź sobie studenta, który nie osiąga większych dochodów z pracy, ale dzięki wcześniejszym oszczędnościom otrzymuje 2 500 euro odsetek rocznie. Po wykorzystaniu kwoty wolnej dla dochodów kapitałowych część ponad limit mogłaby zostać objęta potrąceniem przez bank. Jeśli jednak całkowity dochód podatkowy pozostaje wystarczająco niski i Finanzamt wyda NV-Bescheinigung, bank może wypłacić dochód kapitałowy bez potrącania podatku u źródła. Pieniądze nie muszą więc najpierw trafiać do fiskusa tylko po to, aby później starać się o ich zwrot.

Kwota wolna dla dochodów kapitałowych czy NV-Bescheinigung – co wybrać?

Jeżeli Twoje dochody kapitałowe nie przekraczają 1 000 euro rocznie, zwykle nie potrzebujesz NV-Bescheinigung – wystarczy prawidłowo złożony Freistellungsauftrag. W Niemczech obowiązuje bowiem Sparer-Pauschbetrag, czyli kwota wolna dla dochodów kapitałowych w wysokości 1 000 euro dla jednej osoby oraz 2 000 euro dla małżonków lub partnerów rozliczających się wspólnie.

Różnica staje się ważna, gdy Twoje odsetki, dywidendy i pozostałe dochody z inwestycji przekraczają ten poziom. Freistellungsauftrag chroni tylko do wysokości Sparer-Pauschbetrag. NV-Bescheinigung może natomiast spowodować, że bank w ogóle nie potrąci podatku od dochodów kapitałowych, jeżeli urząd skarbowy uzna, że ze względu na Twój niski całkowity dochód nie powstanie zobowiązanie w podatku dochodowym.

Przykład pokazuje różnicę najlepiej. Przy 2 500 euro odsetek i wykorzystanym Freistellungsauftrag pierwsze 1 000 euro mieści się w Sparer-Pauschbetrag. Od pozostałych 1 500 euro bank mógłby potrącić 375 euro podatku kapitałowego oraz około 20,63 euro Solidaritätszuschlag, czyli razem około 395,63 euro, pomijając ewentualny Kirchensteuer. Jeśli spełniasz warunki NV, tych pieniędzy nie trzeba zamrażać do czasu późniejszego rozliczenia podatkowego w Niemczech. Dlatego przy dochodach kapitałowych powyżej Sparer-Pauschbetrag dobrze jest sprawdzić nie tylko limit odsetek, ale całkowity przewidywany dochód podlegający opodatkowaniu.

”

Jeśli nie kwalifikujesz się do NV-Bescheinigung, nie zakładaj od razu, że 25% Abgeltungsteuer to ostateczna stawka. Przy niskich dochodach Twój indywidualny podatek dochodowy może być niższy. W takiej sytuacji sprawdź możliwość rozliczenia dochodów kapitałowych w zeznaniu podatkowym i zastosowania Günstigerprüfung. Finanzamt porówna wtedy oba warianty i zastosuje korzystniejszy dla Ciebie. To szczególnie istotne, jeśli bank już pobrał podatek, a Twoje roczne dochody były niewielkie. 

Jak złożyć wniosek o NV-Bescheinigung w urzędzie skarbowym?

Aby uzyskać NV-Bescheinigung, składasz formularz NV 1 A w Finanzamcie właściwym dla Twojego miejsca zamieszkania. We wniosku trzeba podać przede wszystkim dane osobowe oraz przewidywane dochody w pierwszym roku obowiązywania zaświadczenia. Bez informacji o prognozowanym dochodzie urząd nie może prawidłowo ocenić, czy rzeczywiście nie powstanie podatek.

Jeśli zastanawiasz się, jak złożyć wniosek o NV-Bescheinigung, najpierw policz wszystkie spodziewane rodzaje dochodów, a nie tylko odsetki z banku. Emeryt powinien uwzględnić świadczenia emerytalne, student między innymi dochody z pracy podlegające opodatkowaniu, a inwestor – przewidywane dochody kapitałowe. W przypadku emerytów urząd może oczekiwać między innymi decyzji lub informacji dotyczących wysokości emerytury oraz dokumentów dotyczących świadczeń z zabezpieczenia emerytalnego.

Pamiętaj też o liczbie egzemplarzy. Jeżeli masz rachunki lub depozyty w kilku bankach, co do zasady potrzebujesz NV-Bescheinigung dla każdego z nich. Liczbę potrzebnych zaświadczeń podajesz we wniosku. Dokument jest zwykle wydawany na okres do trzech lat, przy czym Finanzamt może go odwołać, jeżeli przestaniesz spełniać warunki.

W części niemieckich administracji podatkowych możliwe jest również przekazanie wypełnionego formularza elektronicznie, między innymi poprzez Mein ELSTER. Sposób wysyłki dobrze sprawdzić dla swojego Finanzamtu, ponieważ praktyka techniczna może różnić się między landami.

NV-Bescheinigung dla emerytów i studentów może być szczególnie korzystne

Emeryci i studenci należą do grup, dla których NV-Bescheinigung jest szczególnie interesujące, ponieważ ich rzeczywisty dochód podlegający opodatkowaniu często jest znacznie niższy niż suma pieniędzy wpływających w ciągu roku na konto. Student może mieć oszczędności i stosunkowo wysokie odsetki, ale jednocześnie niewielki dochód z pracy. Emeryt z kolei nie powinien porównywać swojej całej emerytury brutto bezpośrednio z Grundfreibetrag.

W przypadku NV-Bescheinigung dla emerytów znaczenie ma między innymi rok rozpoczęcia pobierania emerytury. Dla osób przechodzących na emeryturę w 2026 r. zasadniczy udział emerytury podlegający opodatkowaniu wynosi 84%, a 16% stanowi część wolną według reguł dotyczących nowego rocznika emerytalnego. Osoby, które zaczęły pobierać emeryturę wcześniej, mogą mieć inny udział podlegający opodatkowaniu. Do tego dochodzą możliwe odliczenia. Dlatego sama informacja „otrzymuję 15 000 euro emerytury rocznie” nie wystarcza, aby stwierdzić, że NV na pewno nie przysługuje.

Podobna zasada działa w przypadku studenta. Wysokość pieniędzy wpływających na konto nie jest automatycznie równa dochodowi podlegającemu opodatkowaniu. Jeżeli pracujesz tylko przez część roku, masz niewielkie dochody, a jednocześnie otrzymujesz ponad 1 000 euro z odsetek lub inwestycji, sprawdzenie prawa do NV-Bescheinigung może uchronić Cię przed niepotrzebnym potrąceniem podatku przez bank.

Trzeba jednak reagować na zmianę sytuacji. NV nie jest zgodą na nieograniczone dochody bez podatku. Jeśli zaczniesz dobrze zarabiać, otrzymasz dodatkowe świadczenia albo Twoje dochody z inwestycji wyraźnie wzrosną, warunki, na podstawie których urząd wydał zaświadczenie, mogą przestać być spełnione.

NV-Bescheinigung dla dzieci – kiedy rodzice mogą wystąpić o zaświadczenie?

Dziecko posiadające własne oszczędności lub inwestycje również może otrzymać NV-Bescheinigung, jeżeli jego własna sytuacja dochodowa spełnia wymagane warunki. Nie korzysta wtedy automatycznie z limitów podatkowych rodziców. Dochody należące rzeczywiście do dziecka są oceniane w ramach jego sytuacji podatkowej, dlatego rozwiązanie może mieć znaczenie na przykład przy większych oszczędnościach zgromadzonych dla dziecka albo rachunku inwestycyjnym prowadzonym na jego rzecz.

Przy NV-Bescheinigung dla dzieci wniosek dla osoby małoletniej wypełnia jej przedstawiciel ustawowy. Dla każdego dziecka należy złożyć oddzielny formularz. Finanzamt może również wymagać potwierdzenia, że środki i rachunek rzeczywiście należą do dziecka oraz że dziecko ma odpowiednie prawa do zgromadzonego kapitału. Samo przepisanie odsetek na dziecko wyłącznie na papierze nie tworzy prawa do zwolnienia.

Najważniejsza kolejność jest prosta: najpierw sprawdź Sparer-Pauschbetrag 1 000 euro, następnie oszacuj pełny dochód podatkowy, a dopiero później oceń możliwość uzyskania NV. Jeżeli dochody kapitałowe mieszczą się w kwocie wolnej, wystarczy zwykle Freistellungsauftrag. Gdy są wyższe, ale Twoje łączne dochody pozostają na tyle niskie, że nie powinna powstać Einkommensteuer, NV-Bescheinigung może pozwolić zachować pieniądze na koncie od razu, zamiast odzyskiwać pobrany podatek po zakończeniu roku.