Dywidendy zagraniczne i podatek u źródła – jak wykazać je w niemieckim zeznaniu podatkowym?

Jeżeli mieszkasz i rozliczasz się w Niemczech, zagraniczna dywidenda może podlegać jednocześnie podatkowi w kraju, z którego pochodzi, oraz niemieckiej Abgeltungsteuer. Nie oznacza to jednak, że od tego samego dochodu zawsze zapłacisz pełny podatek dwa razy. Zagraniczny podatek u źródła może zostać zaliczony na poczet niemieckiego podatku – w przypadku prywatnych dochodów kapitałowych odbywa się to zasadniczo zgodnie z § 32d ust. 5 EStG. Duże znaczenie ma jednak to, gdzie znajduje się Twój rachunek maklerski, jaka stawka wynika z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (DBA) i czy część pobranego za granicą podatku podlega zwrotowi.

Jak wykazać zagraniczne dywidendy w zeznaniu podatkowym?

Jeżeli papiery wartościowe przechowujesz na zagranicznym rachunku, uzyskane dochody kapitałowe i zyski ze sprzedaży trzeba wykazać w niemieckim zeznaniu podatkowym. Zagraniczne dochody kapitałowe są co do zasady opodatkowane tak jak krajowe – szczególną stawką 25% Abgeltungsteuer, do której mogą dojść odpowiednie obciążenia dodatkowe. Inaczej wygląda sytuacja, gdy zagraniczne akcje znajdują się na rachunku prowadzonym przez niemiecką instytucję. W takim przypadku bank zasadniczo sam pobiera Abgeltungsteuer, podobnie jak przy niemieckich papierach wartościowych.

Przy zagranicznym depozycie ciężar prawidłowego rozliczenia przesuwa się więc na Ciebie. W zeznaniu należy uwzględnić dochód, a następnie prawidłowo wykazać podatek pobrany za granicą, który może podlegać zaliczeniu. Jeśli kwoty są podane w dolarach, frankach szwajcarskich czy innej walucie, nie możesz po prostu przepisać wartości z zestawienia brokera. Przychody należy zasadniczo przeliczać według kursu obowiązującego w momencie wpływu, natomiast zagraniczny podatek – według kursu z dnia jego zapłaty. Dopuszczone zostało także uproszczenie oparte na miesięcznych kursach przeliczeniowych.

Jak działa podatek u źródła od dywidendy i jego zaliczenie w Niemczech?

Podatek u źródła obniża niemiecką Abgeltungsteuer tylko w zakresie, w jakim może zostać zaliczony zgodnie z niemieckimi przepisami i właściwą umową DBA. W typowym przypadku państwo, z którego pochodzi dywidenda, ma prawo pobrać ograniczony podatek, natomiast Niemcy jako państwo rezydencji opodatkowują dochód. Mechanizm zaliczenia ma zapobiegać pełnemu podwójnemu opodatkowaniu. W niemieckiej praktyce traktatowej przy dywidendach z udziałów portfelowych często pojawia się maksymalna stawka 15% dla państwa źródła. Nie oznacza to jednak, że 15% można automatycznie zastosować do każdego państwa – zawsze trzeba sprawdzić odpowiednią umowę DBA.

Mechanizm dobrze pokazuje prosty przykład. Przy 100 EUR zagranicznej dywidendy niemiecka Abgeltungsteuer wynosi 25 EUR. Jeżeli 15 EUR zagranicznego podatku u źródła kwalifikuje się do zaliczenia, pozostaje 10 EUR Abgeltungsteuer. Innymi słowy:

• zagraniczna dywidenda: 100 EUR,
• Abgeltungsteuer 25%: 25 EUR,
• zaliczany podatek zagraniczny: 15 EUR,
• pozostała Abgeltungsteuer: 10 EUR.

To istotna różnica: zaliczenie podatku u źródła nie oznacza, że niemiecki Finanzamt zwróci Ci zagraniczny podatek. Może ono obniżyć niemiecką Einkommensteuer nawet do zera, ale nie prowadzi do wypłacenia przez Niemcy niewykorzystanej zagranicznej daniny.

Jeśli chcesz lepiej zrozumieć zasady opodatkowania inwestycji, sprawdź również, jak działa podatek od zysków kapitałowych w Niemczech i kiedy można uniknąć jego automatycznego pobrania przez bank. 

”

Sprawdź u brokera ustawienia podatkowe jeszcze przed wypłatą dywidendy. Aktualny dokument potwierdzający rezydencję podatkową lub prawo do stawki z umowy DBA może sprawić, że od razu zostanie pobrany niższy podatek u źródła. To dużo wygodniejsze niż późniejsze składanie wniosku o zwrot za granicą. Szczególnie po zmianie adresu, kraju zamieszkania albo rachunku maklerskiego upewnij się, że broker ma aktualne dane – drobne przeoczenie może oznaczać niepotrzebnie wyższe potrącenie.

Anlage KAP – kiedy zagraniczny podatek u źródła wymaga szczególnej uwagi?

Załącznik KAP (Anlage KAP) staje się szczególnie ważny wtedy, gdy zagraniczny podatek nie został prawidłowo uwzględniony przez niemiecki bank albo dochody uzyskałeś poprzez zagraniczny rachunek. Przy papierach zagranicznych przechowywanych w niemieckim depozycie bank może bezpośrednio zaliczyć kwalifikującą się część podatku u źródła na Abgeltungsteuer. Przy zagranicznym depozycie zaliczenie podatku pobranego od uzyskanych tam dochodów następuje natomiast dopiero w ramach rozliczenia Einkommensteuer.

Nie zakładaj jednak, że kwota widoczna jako „withholding tax” albo „Quellensteuer” zawsze może zostać wpisana w całości jako podatek podlegający zaliczeniu. Najpierw trzeba ustalić, jaka część podatku została pobrana zgodnie z DBA i czy przysługuje Ci roszczenie o jego obniżenie lub zwrot w państwie źródła. Dokument zwraca uwagę, że bank może nie zastosować prawidłowo zagranicznej ulgi, a niektóre szczególne przypadki można uwzględnić dopiero w postępowaniu podatkowym. To właśnie dlatego przy większym portfelu zagranicznych akcji samo roczne zestawienie od brokera nie zawsze wystarcza do prawidłowego rozliczenia.

Jeżeli oprócz dywidend osiągnąłeś również ujemny wynik na innych inwestycjach, zobacz, jak wygląda rozliczanie strat kapitałowych w Niemczech i kiedy strata może obniżyć podatek od przyszłych zysków. 

Podatek u źródła – Szwajcaria pokazuje, dlaczego pobrana kwota nie zawsze jest kwotą do odliczenia

Szwajcarski podatek u źródła dobrze pokazuje różnicę między podatkiem faktycznie pobranym a podatkiem, który można pozostawić do rozliczenia w Niemczech. W opisanym przypadku dotyczącym wypłaty ze szwajcarskiej AG pojawia się 35% szwajcarskiej Verrechnungssteuer, podczas gdy wskazana stawka traktatowa dla dywidendy wynosi 15%. Dokument opisuje więc możliwość wystąpienia o zwrot 20 punktów procentowych, aby sprowadzić obciążenie do poziomu przewidzianego przez umowę.

Ta zasada ma szersze znaczenie niż sam podatek u źródła – Szwajcaria. Jeżeli państwo źródła potrąci więcej, niż pozwala właściwa umowa DBA, nadwyżki nie należy automatycznie traktować jako podatku do zaliczenia w Niemczech. Roszczenie o zwrot realizuje się zasadniczo w państwie, które pobrało podatek. Umowy DBA przewidują procedury zwrotowe, a opisany mechanizm zakłada składanie wniosków w odpowiednim terminie – w zależności od przypadku od 3 do 5 lat. Zagraniczne administracje udostępniają w tym celu odpowiednie formularze, a część procedur wymaga również potwierdzenia niemieckiej rezydencji podatkowej.

Podatek u źródła – USA i inne kraje zawsze sprawdzaj według właściwej umowy DBA

Przy dywidendach z USA nie należy przenosić stawek z innych państw ani zakładać jednej uniwersalnej wartości podatku u źródła. Dla każdej zagranicznej dywidendy trzeba ustalić zasady wynikające z konkretnej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Źródła wskazują USA m.in. jako przykład państwa, dla którego odpowiednie postanowienia DBA mogą regulować kwalifikację określonych instrumentów finansowych, natomiast ogólna zasada pozostaje taka sama: najpierw ustalasz prawo państwa źródła do opodatkowania, a następnie kwotę podatku, którą Niemcy mogą zaliczyć.

W przypadku dywidend ze źródeł amerykańskich wypłacanych osobie będącej rezydentem podatkowym Niemiec amerykańskie przepisy przewidują co do zasady 30% podatku u źródła. Na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między USA a Niemcami stawka ta dla typowej dywidendy portfelowej może zostać obniżona do 15% kwoty brutto. Uprawnienie do zastosowania obniżonej stawki traktatowej jest co do zasady potwierdzane wobec płatnika formularzem W-8BEN.

Podatek faktycznie pobrany w USA zgodnie z umową może zostać zaliczony na poczet niemieckiego podatku od dochodów kapitałowych. W Niemczech dochody kapitałowe podlegają co do zasady stawce 25%, a zagraniczny podatek podlega zaliczeniu tylko w zakresie, w jakim został rzeczywiście ustalony i zapłacony oraz nie przysługuje jego zwrot. Jeżeli w państwie źródła podatek nie został pobrany, zasadniczo nie powstaje kwota do zaliczenia w Niemczech, chyba że właściwa umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania przewiduje szczególny mechanizm zaliczenia podatku fikcyjnego.

Zwrot podatku u źródła – kiedy trzeba odzyskać pieniądze za granicą?

Jeżeli zagraniczny fiskus pobrał więcej podatku, niż przewiduje właściwa umowa DBA, nadwyżkę trzeba co do zasady odzyskać w państwie źródła, zamiast próbować w całości zaliczyć ją na niemiecki podatek. To jedna z najważniejszych zasad przy rozliczaniu zagranicznych dywidend. Niemiecki mechanizm zaliczenia nie służy bowiem do finansowania podatku, który inne państwo pobrało ponad przysługujący mu poziom. W praktyce oznacza to dwa osobne działania: zaliczenie dopuszczalnego podatku w Niemczech oraz – jeśli występuje nadwyżka – wniosek o zwrot podatku u źródła (Quellensteuer) za granicą.

Przed złożeniem zeznania zbierz więc dokumenty potwierdzające kwotę brutto dywidendy, państwo jej pochodzenia, dzień otrzymania, pobrany podatek u źródła oraz kwotę podlegającą ewentualnemu zwrotowi. Przy zagranicznym rachunku potrzebujesz tych informacji do prawidłowego wykazania dochodu i podatku. Przy niemieckim depozycie sprawdź natomiast Steuerbescheinigung banku i upewnij się, jaka część zagranicznego podatku została już uwzględniona. Szczególnej kontroli wymagają sytuacje, w których po rozliczeniu strat lub zastosowaniu kwoty wolnej niemiecka Abgeltungsteuer okazuje się niższa od zagranicznego podatku możliwego do zaliczenia – niewykorzystana zagraniczna danina może w określonych sytuacjach przepaść, jeżeli nie ma innego niemieckiego zobowiązania, z którym można ją rozliczyć.

Najważniejsza zasada jest więc prosta: nie patrz wyłącznie na kwotę netto, która wpłynęła na rachunek. Zacznij od dywidendy brutto, ustal rzeczywiście pobrany Quellensteuer, sprawdź limit wynikający z właściwego DBA, następnie rozlicz część podlegającą zaliczeniu w Niemczech, a o zwrot ewentualnej nadwyżki wystąp w państwie źródła. Właśnie takie rozdzielenie podatku pobranego, podatku podlegającego zaliczeniu i podatku podlegającego zwrotowi pozwala prawidłowo rozliczyć zagraniczne dochody kapitałowe bez płacenia więcej, niż wymagają przepisy.