Deklaracja podatkowa w Niemczech – razem czy osobno?

Jeśli pracujesz w Niemczech i jednocześnie jesteś w związku małżeńskim, możesz wybrać, jak chcesz złożyć swoje zeznanie podatkowe w urzędzie skarbowym. Małżeństwa oraz zarejestrowane związki partnerskie mogą złożyć jedno wspólne zeznanie podatkowe lub dwa oddzielne zeznania podatkowe. Jakie warunki muszą być spełnione, aby skorzystać ze wspólnego składania zeznania podatkowego? Kiedy opłaca się złożenie oddzielnego zeznania podatkowego? W jakich sytuacjach lepiej jest uwzględnić współmałżonka w zeznaniu podatkowym? W poniższych mini-przewodnikach odpowiadamy na najważniejsze pytania dotyczące wspólnego i indywidualnego rozliczenia w Niemczech.

Wspólne rozliczanie lub indywidualne rozliczenie – taki jest stan prawny

Zanim porozmawiamy o tym, jak najlepiej opłacić podatek w Niemczech – wspólnie czy oddzielnie – porozmawiajmy chwilę o aspektach prawnych. Każdy podatnik będący w związku małżeńskim powinien wiedzieć, że zgodnie z §26 niemieckiej ustawy o podatku dochodowym (EStG) możliwe jest wybranie sposobu rozliczenia z niemieckim urzędem skarbowym.

W takim przypadku podatnik może wybrać między oddzielnym a wspólnym zeznaniem podatkowym dla małżonków (Zusammenveranlagung). W rzeczywistości nie każdy jest w stanie skorzystać z tej opcji. Wspólne zeznanie podatkowe jest możliwe, gdy małżonkowie spełniają następujące warunki:

• małżeństwo musi być prawnie ważne w danym roku podatkowym, 
• oboje małżonkowie są nieograniczenie zobowiązani podatkowo, 
• małżonkowie nie żyją trwale osobno (co oczywiście nie oznacza, że muszą mieć ten sam adres zamieszkania).

Ważne jest, że nawet krótkoterminowe spełnienie wymagań w danym okresie podatkowym umożliwia wspólne złożenie zeznania podatkowego w Niemczech. Wymagania do takiego zeznania podatkowego są zatem spełnione również, gdy małżeństwo zostało zawarte 31 grudnia lub trwało tylko jeden dzień.

Podatkowe aspekty ślubu

Zawarcie małżeństwa wpływa na sytuację podatkową na wiele sposobów — przede wszystkim otwiera możliwość wspólnego rozliczenia. Warto wiedzieć, że same koszty ślubu co do zasady nie podlegają odliczeniu od podatku. 

”

Gdybym miał coś doradzić małżeństwom rozliczającym się w Niemczech, nie wybierałbym wspólnego albo osobnego rozliczenia „na oko”. Wspólna deklaracja często daje korzyść przy dużej różnicy dochodów, ale są sytuacje, w których osobne rozliczenie może być rozsądniejsze — na przykład przy dochodach zagranicznych, świadczeniach zastępujących wynagrodzenie albo nietypowej sytuacji jednego z małżonków. Najlepiej najpierw porównać oba warianty, a dopiero później wysłać deklarację. 

Współne zeznanie podatkowe w Niemczech – nie tylko dla małżeństw!

Warto wiedzieć, że Zusammenveranlagung zgodnie z prawem jest możliwe nie tylko dla małżeństw. Wspomniane powyżej warunki dotyczą również osób żyjących w zarejestrowanym związku partnerskim. Podstawą prawną jest ustawa o związkach partnerskich. Taką decyzję podjął Federalny Trybunał Konstytucyjny w swoim orzeczeniu z dnia 07.05.2013 r. (Az. 2 BvR 909/06).

Wspólne rozliczenie podatkowe lub oddzielne w Niemczech – Co jeśli małżeństwo się rozpadnie?

Zdarza się, że małżeństwo zostaje rozwiązane w trakcie roku podatkowego — warto wiedzieć, jak ta sytuacja wpływa na możliwość wspólnego rozliczenia.

Jeśli małżonkowie rozwodzą się w danym roku podatkowym, a jeden z partnerów ponownie weźmie ślub w tym samym roku, wspólne rozliczenie podatkowe możliwe jest tylko z nowym współmałżonkiem, o ile spełnia on wcześniej wymienione kryteria. Jeśli jednak ponowny ślub nastąpi dopiero w następnym roku, wspólne zeznanie podatkowe za rok rozwodu można złożyć z wcześniejszym partnerem, jeżeli również i tu warunki są spełnione. Oznacza to, że poprzedni małżonek jest nadal uwzględniany przy obliczaniu podatku za rok, w którym nastąpił rozwód. W takim przypadku wspólne zeznanie podatkowe można złożyć tylko z małżonkiem, z którym na koniec danego roku podatkowego istniało prawnie ważne małżeństwo. 

Warto pamiętać, że wspólne rozliczenie w Niemczech (Zusammenveranlagung) często idzie w parze z odpowiednim doborem klas podatkowych (Steuerklassen), które wpływają na wysokość zaliczek w trakcie roku. Małżonkowie mogą wybrać m.in. kombinacje IV/IV (przy podobnych dochodach), III/V (gdy jeden z partnerów zarabia znacznie więcej) lub IV/IV z czynnikiem, który lepiej odzwierciedla rzeczywiste obciążenie podatkowe. Choć klasy podatkowe nie zmieniają finalnego podatku rocznego, mają duże znaczenie dla płynności finansowej – np. kombinacja III/V oznacza niższe zaliczki dla jednego z małżonków, ale często kończy się dopłatą po rozliczeniu. Dlatego optymalnym rozwiązaniem jest dopasowanie zarówno formy rozliczenia, jak i klas podatkowych do struktury dochodów, przy czym największe korzyści pojawiają się zazwyczaj przy dużych różnicach zarobków i połączeniu wspólnego rozliczenia z klasą III/V.

Wspólne zeznanie podatkowe w Niemczech – obietnica wielu korzyści

Wspólne zeznanie podatkowe w większości przypadków jest korzystniejsze finansowo. . Celem takiego zeznania podatkowego jest traktowanie małżonków jako jednej osoby. Co to oznacza w praktyce? Tylko w przypadku złożenia jednego zeznania podatkowego zostanie wydana jedna decyzja podatkowa.

Jak niemiecki urząd skarbowy oblicza dochód do opodatkowania małżonków? Najpierw obliczane są indywidualne dochody partnerów, które następnie są sumowane. Dopiero potem obliczany i pobierany jest jeden podatek. W ten sposób małżonkowie są traktowani jako jeden podatnik. Na tak ustalone dochody stosowana jest odpowiednia niemiecka stawka podatkowa.

Wspólne rozliczenie i podatek vs. oddzielne rozliczenie w Niemczech – Kiedy jest to korzystne?

W jakich sytuacjach korzystne jest wspólne rozliczenie z urzędami w Niemczech? Jest to przede wszystkim korzystne, gdy istnieją znaczne różnice dochodów między małżonkami. W przypadku wspólnego rozliczenia dwa dochody są najpierw sumowane, a następnie dzielone na pół. Dla tak ustalonego średniego dochodu obliczana jest indywidualna stawka podatkowa. Następnie wynikający podatek jest podwajany – prowadzi to ogólnie do mniejszego obciążenia podatkowego niż w przypadku oddzielnego rozliczenia, szczególnie z powodu progresywnego systemu podatkowego. Im większa różnica dochodów między małżonkami, tym zazwyczaj większa korzyść podatkowa ze wspólnego rozliczenia.

Im większe różnice w dochodach między małżonkami, tym większe korzyści finansowe, na które mogą liczyć małżonkowie.

Indywidualne rozliczenie dla małżeństw w Niemczech – kiedy się opłaca?

Warto wiedzieć, że indywidualne rozliczenie jest na ogół droższe niż wspólne rozliczenie. W przypadku indywidualnego rozliczenia małżonkowie lub zarejestrowani partnerzy życiowi składają oddzielne zeznania podatkowe i otrzymują osobne decyzje podatkowe. Podatek jest wtedy obliczany indywidualnie dla każdej osoby według podstawowej taryfy.

Uwaga: Od 1 października 2017 r. w Niemczech nie można już zakładać nowych zarejestrowanych związków partnerskich – pary jednopłciowe mogą od tego czasu zawierać pełnoprawne małżeństwo. Zasady podatkowe dotyczące indywidualnego lub wspólnego rozliczenia dotyczą małżeństw i zarejestrowanych związków partnerskich założonych przed tą datą.

Kiedy indywidualne rozliczenie jest korzystniejsze mimo wspólnego życia?

Oddzielne zeznanie podatkowe, mimo małżeństwa w Niemczech, może być opłacalne w określonych przypadkach. O jakie sytuacje chodzi? Załóżmy, że jeden z partnerów pracuje w Niemczech, a drugi osiąga dochody w innym kraju, takim jak Polska. Jeśli dochód wspólny przekracza wspólny niemiecki próg dochodowy (24 696 €), wspólne rozliczenie na pierwszy rzut oka staje się mniej opłacalne.

Nawet przy wspólnym rozliczeniu każdy z małżonków zachowuje indywidualną kwotę wolną od podatku — łącznie jest ona więc podwojona. Niemniej jednak oddzielne rozliczenie może się opłacać, szczególnie gdy dochody zagraniczne lub regulacje takie jak tzw. progresywne zastrzeżenie (§ 32b EStG) mają znaczenie. Ponadto indywidualne rozliczenie dla małżonków i partnerów życiowych może prowadzić do wyższych zwrotów podatkowych, gdy partner pracujący w Niemczech ma klasę podatkową I, a współmałżonek (pracujący za granicą) nie podlega opodatkowaniu lub nie opłaca niemieckiego podatku dochodowego. Widzisz więc, że temat zeznania podatkowego – wspólne lub oddzielne rozliczenie jest szeroki.

Czy otrzymujesz w Niemczech świadczenia wyrównawcze, takie jak zasiłek dla bezrobotnych, zasiłek chorobowy lub zasiłek rodzicielski? W takim przypadku indywidualne rozliczenie może być bardziej korzystne niż wspólne. Choć te świadczenia są wolne od podatku, są one wliczane do Twojego całkowitego dochodu i z tego powodu zwiększają Twoją indywidualną stawkę podatkową. W praktyce oznacza to, że oboje partnerzy, jeśli wspólnie złożą zeznanie podatkowe, muszą zazwyczaj zapłacić wyższe podatki.

Czy musisz złożyć zeznanie podatkowe? A może chcesz skorzystać z porad profesjonalnego doradcy podatkowego w Niemczech, na przykład na temat Ehegattensplitting lub możliwości złożenia oddzielnego zeznania podatkowego również w sytuacji małżeństwa? Wtedy skorzystaj z rozliczenia podatku z Niemiec online w aplikacji Taxando, innowacyjnej aplikacji do niemieckiego zeznania podatkowego. Za pomocą tej aplikacji możesz w mniej niż 15 minut wypełnić zeznanie podatkowe i wysłać je do odpowiedniego urzędu. Jeśli zdecydujesz się na pakiet PREMIUM, nawet nie musisz kontaktować się z urzędnikami – doświadczony doradca podatkowy zrobi to za Ciebie. Wypróbuj już dziś i nie stresuj się rocznym zeznaniem podatkowym z urzędem skarbowym!